Η διπλή όψη του Πεκίνου: Από «προστάτης» της παγκόσμιας αγοράς σε αρχιτέκτονας αθέμιτου ανταγωνισμού

του Χάρη Στερ­γί­ου για το hellas2day

Η Κίνα, το τελευ­ταίο διά­στη­μα, παρου­σιά­ζε­ται ως υπε­ρα­σπι­στής του ελεύ­θε­ρου εμπο­ρί­ου και πολυ­με­ρής συνερ­γά­της στη διε­θνή σκη­νή. Από τις ομι­λί­ες του Σι Τζιν­πίνγκ στο Παγκό­σμιο Οικο­νο­μι­κό Φόρουμ μέχρι τη ρητο­ρι­κή υπέρ του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Εμπο­ρί­ου (ΠΟΕ), το Πεκί­νο καλ­λιερ­γεί την εικό­να του “λογι­κού μεσο­λα­βη­τή”. Ωστό­σο, πίσω από αυτό το προ­σω­πείο, ξεδι­πλώ­νε­ται μια επι­θε­τι­κή οικο­νο­μι­κή στρα­τη­γι­κή που συν­δυά­ζει κρα­τι­κό παρεμ­βα­τι­σμό, επι­δο­τή­σεις και τεχνο­λο­γι­κή αντιγραφή.

Επιδοτούμενο Dumping: Η πολιτική της υπερπροσφοράς

Το “dumping” απο­τε­λεί συστη­μα­τι­κό εργα­λείο της Κίνας για την κατά­κτη­ση διε­θνών αγο­ρών. Σύμ­φω­να με την Ευρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή, σε πρό­σφα­τη έρευ­να για τις εισα­γω­γές διο­ξει­δί­ου του τιτα­νί­ου, δια­πι­στώ­θη­κε ότι το 80% των κινε­ζι­κών προ­ϊ­ό­ντων πωλεί­ται κάτω από το κόστος παρα­γω­γής, χάρη στις κρα­τι­κές επι­δο­τή­σεις (EC Trade, 2024).

Αυτό το μοντέ­λο έχει ήδη πλή­ξει τη βιο­μη­χα­νία φωτο­βολ­ταϊ­κών της Ευρώ­πης, οδη­γώ­ντας σε πτω­χεύ­σεις ευρω­παϊ­κών εται­ρειών, όπως η SolarWorld και η REC, που αδυ­να­τού­σαν να αντα­γω­νι­στούν τις κινε­ζι­κές τιμές.

Η τεχνολογία ως πεδίο μάχης: Πνευματικά δικαιώματα υπό κατάρρευση

Αξιω­μα­τού­χοι των ΗΠΑ έχουν χαρα­κτη­ρί­σει την Κίνα ως “τη μεγα­λύ­τε­ρη απει­λή για την τεχνο­λο­γι­κή ασφά­λεια της Δύσης” (USTR Annual Report, 2023). Η υπο­χρε­ω­τι­κή μετα­φο­ρά τεχνο­γνω­σί­ας για εται­ρεί­ες που επι­θυ­μούν πρό­σβα­ση στην κινε­ζι­κή αγο­ρά, καθώς και κυβερ­νο­ε­πι­θέ­σεις όπως αυτή στους δια­κο­μι­στές Microsoft Exchange το 2021 – η οποία απο­δό­θη­κε σε κινε­ζι­κούς κρα­τι­κούς φορείς – έχουν κατα­γρα­φεί ως στρα­τη­γι­κές τεχνο­λο­γι­κής διείσδυσης.

Το Κέντρο Στρα­τη­γι­κών και Διε­θνών Μελε­τών (CSIS) ανα­φέ­ρει ότι η Κίνα ευθύ­νε­ται για το 60% των τεκ­μη­ριω­μέ­νων περι­πτώ­σε­ων βιο­μη­χα­νι­κής κατα­σκο­πεί­ας την τελευ­ταία δεκαετία.

Στρατηγικές κρατικές επιδοτήσεις και γεωοικονομικός σχεδιασμός

Η κινε­ζι­κή κυβέρ­νη­ση διο­χε­τεύ­ει τερά­στιους πόρους σε τομείς στρα­τη­γι­κής σημα­σί­ας. Το 2020 μόνο, οι επι­δο­τή­σεις προς τη βιο­μη­χα­νία ημια­γω­γών ξεπέ­ρα­σαν τα 50 δισ. δολά­ρια, ενώ στο πλαί­σιο του προ­γράμ­μα­τος «Made in China 2025», δίνε­ται προ­τε­ραιό­τη­τα στην κυριαρ­χία τεχνο­λο­γιών αιχμής.

Η κυριαρ­χία της Huawei στον τομέα των 5G υπο­δο­μών και της BYD στην αγο­ρά ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των δεν είναι απλώς απο­τέ­λε­σμα και­νο­το­μί­ας, αλλά κρα­τι­κής στή­ρι­ξης και προ­νο­μια­κής πρό­σβα­σης σε κεφά­λαιο και υποδομές.

Ο ΠΟΕ στη σκιά της κινεζικής υποκρισίας

Παρά την έντο­νη παρου­σία της Κίνας στον ΠΟΕ, η χώρα αρνεί­ται να συμ­μορ­φω­θεί με βασι­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Σύμ­φω­να με τον ίδιο τον Οργα­νι­σμό, η Κίνα είναι υπεύ­θυ­νη για το 30% των ενερ­γών εμπο­ρι­κών δια­φο­ρών, ενώ η εφαρ­μο­γή των απο­φά­σε­ων εις βάρος της παρα­μέ­νει εξαι­ρε­τι­κά περιο­ρι­σμέ­νη (WTO Dispute Settlement, 2024).

Η χώρα αξιο­ποιεί το νομι­κό πλαί­σιο του ΠΟΕ περισ­σό­τε­ρο ως ασπί­δα παρά ως μηχα­νι­σμό συνερ­γα­σί­ας, καταγ­γέλ­λο­ντας τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. για “προ­στα­τευ­τι­σμό”, ενώ ταυ­τό­χρο­να αγνο­εί τις βασι­κές αρχές του συστήματος.

Η ανάγκη για μια ενιαία στρατηγική απάντηση

Ο κόσμος των δημο­κρα­τι­κών χωρών δεν μπο­ρεί πλέ­ον να αγνο­εί αυτή τη γεω­οι­κο­νο­μι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Η ενί­σχυ­ση της δια­τλα­ντι­κής συνερ­γα­σί­ας, η ανα­βάθ­μι­ση του ΠΟΕ με πραγ­μα­τι­κούς μηχα­νι­σμούς κυρώ­σε­ων και η δια­μόρ­φω­ση ενιαί­ας πολι­τι­κής σε τομείς στρα­τη­γι­κής σημα­σί­ας (ημια­γω­γοί, πρά­σι­νη ενέρ­γεια, ψηφια­κή υπο­δο­μή) είναι τα μόνα αντί­βα­ρα σε ένα παγκό­σμιο σύστη­μα που κιν­δυ­νεύ­ει να γίνει θύμα του κινε­ζι­κού παραλογισμού.

Βρεί­τε μας και στη σελί­δα μας στο Facebook: Η Κίνα σήμερα