του Χάρη Στεργίου
Όπως όλα στη ζωή έτσι και στη πολιτική όλα είναι ένα παιχνίδι εξουσίας. Ανομολόγητες σκοπεύσεις και δηλούμενες τακτικές σε αυτό στοχεύουν. Η επίκληση ιδεολογιών, φόβων ή πολιτικών επινοήσεων τίθενται στην υπηρεσία των συσχετισμών ισχύος. Η ρευστότητα στις ελίτ είναι αυτό που προκαλεί κινητικότητα στο πολιτικό τοπίο.
Οι εκτοπισμένοι από τις κεντρικές επιλογές της ηγεσίας δεν αρκούνται στα ψίχουλα του πολιτικού ιερατείου. Ετσι με τροχιοδεικτικές βολές ή με ευθεία αμφισβήτηση ή μέσω τρίτων πριονίζουν το κυβερνητικό αφήγημα και δη το πυρήνα της εξουσίας του που έχει αυλιστεί γύρω από το επιτελικό κράτος.
Το «επιτελικό κράτος», δημιουργημένο από τον Κυριάκο Μητσοτάκη το 2019, λειτουργεί ως κεντρικό πρωθυπουργικό κόμμα εντός του κόμματος. Όσο η Δημοκρατία Νέα κυμαινόταν στο 40% των ψήφων, όλα ήταν ελεγχόμενα και οι αντιδράσεις σπάνιες. Όμως, καθώς η υποστήριξη άρχισε να φθίνει και οι εσωτερικές εντάσεις αυξήθηκαν, φάνηκε πως η αμφισβήτηση προς το επιτελικό κράτος και τα πρόσωπα γύρω από τον Πρωθυπουργό να κυριαρχεί.
Το πολιτικό σύστημα στη Νέα Δημοκρατία δοκιμάζεται, καθώς το μοντέλο ελέγχου και επιτήρησης από την ηγεσία, όπως το εκπροσωπούν οι Άκης Σκέρτσος και Γιώργος Γεραπετρίτης, έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Η συνηθισμένη αυτονομία των υπουργών ελέγχεται αυστηρά, και κάθε εσωκομματική κρίση που σκάει στον ορίζοντα έχει στόχο τον πυρήνα του επιτελικού κράτους. Το σκάνδαλο των υποκλοπών, οι αντιδράσεις στη νομοθεσία για τα ομόφυλα ζευγάρια και οι εντάσεις σχετικά με τα ελληνοτουρκικά ζητήματα έφεραν στην επιφάνεια αντιδράσεις που ξεπερνούν τα εσκαμμένα.
Η έννοια του «πατριωτισμού» επανήλθε στο προσκήνιο, καθώς το θέμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων διατηρείται στην επικαιρότητα με πολλές διενέξεις, αφήνοντας ανοιχτά περιθώρια εκμετάλλευσης από παρατάξεις δεξιότερα της ΝΔ. Η υπερβολική αισιοδοξία για την οριοθέτηση ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα, που καλλιεργήθηκε από την κυβέρνηση, δημιούργησε αυξημένες προσδοκίες. Ωστόσο, το κοινό δεν ενημερώθηκε για τους πιθανούς συμβιβασμούς που απαιτούν μια συμφωνία, ενώ οι φήμες και τα πατριωτικά παραληρήματα εντός και εκτός Νέας Δημοκρατίας προκάλεσαν ζημιά στο εσωτερικό της.
Η ουσία της εξουσίας, όπως φαίνεται, είναι το μοναδικό ζητούμενο στις εσωτερικές διεργασίες της Νέας Δημοκρατίας. Οι ιδεολογικές γραμμές και οι αξίες που κάποτε θεωρούνταν βασικά συστατικά της παράταξης μοιάζουν πλέον υποδεέστερες. Η ενότητα του κόμματος τίθεται σε δοκιμασία, καθώς οι εσωτερικοί ανταγωνισμοί και οι συγκρούσεις τροφοδοτούνται από προσωπικές φιλοδοξίες και φιλοδοξίες για πολιτική εξουσία
Η ύπαρξη «δεξιότερων» σχηματισμών με συγκεκριμένες απόψεις στα εθνικά ζητήματα, καθώς και οι αντιδράσεις εντός του κόμματος, αποκαλύπτουν ότι η ισχυρή πατριωτική ρητορική έχει γίνει το μέσο για την αμφισβήτηση της ηγεσίας. Η τάση αυτή αποτελεί πηγή ανησυχίας, καθώς μπορεί να σπρώξει την πυρήνα της Νέας Δημοκρατίας προς τη δεξιά, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε μια σημαντική ανακατάταξη του πολιτικού σκηνικού
Από την άλλη πλευρά, η προσπάθεια του Κυριάκου Μητσοτάκη να διατηρήσει τον έλεγχο και να συγκρατήσει τις φυγόκεντρες δυνάμεις, εντάσσοντας πιο παραδοσιακές φιγούρες όπως τον Κώστα Καραμανλή, μοιάζει να αποτελεί στρατηγική διαχείρισης εντάσεων. Η σχέση του με την Αντώνη Σαμαρά είναι ενδεικτική του πόσο διχασμένο είναι το κόμμα. Ο Μητσοτάκης προσπαθεί να ανασυγκροτήσει τη βάση του κόμματος, αποκρούοντας αντιδράσεις που προκύπτουν όχι μόνο από τις ιδεολογικές διαφορές, αλλά και από διαφωνίες για τον ίδιο τρόπο διαχείρισης της.
Η επόμενη περίοδος θα είναι κρίσιμη, καθώς η συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογο Φιντάν και η πορεία των διαπραγματεύσεων για τα ελληνοτουρκικά θα αποκαλύψουν τις προθέσεις και το όραμα της κυβέρνησης για τα εθνικά ζητήματα. Ωστόσο, το κλίμα που επικρατεί στην εσωτερική πολιτική σκηνή δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια για αισιοδοξία. Όπως φαίνεται, η πόλωση και οι συγκρούσεις για την κατανομή της εξουσίας θα εντείνουν τις συγκρούσεις.
Τελικά, το επιτελικό κράτος του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι μια μοναδική, αλλά αμφιλεγόμενη προσέγγιση εξουσίας στην Ελλάδα, που έφερε έλεγχο και συγκέντρωση της ισχύος, αλλά και έντονες αντιδράσεις. Όσο η πολιτική σκηνή παραμένει σε διαρκή αναταραχή, με τις εσωτερικές δυνάμεις της Νέας Δημοκρατίας να διαγκωνίζονται για την επιρροή τους, η ουσία παραμένει στην ισχύ και όχι στην ιδεολογία, και αυτό δείχνει πού στρέφεται το ενδιαφέρον των τακτικών επιλογών του “επιτελικού κράτους”
Με στόχο να αντιμετωπίσει τη φθορά και να επαναπροσδιορίσει τις ισορροπίες, ο Μητσοτάκης εντείνει τις κινήσεις του, κυρίως με την προσέγγιση του πρώην Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή και τον απομονωμένο της Αντώνη Σαμαρά. Η εξέλιξη των συζητήσεων με την Τουρκία, ειδικά μετά τη συνάντηση Γεραπετρίτη-Φιντάν, θα προσδιορίσει την κατεύθυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και συνακόλουθα και τις εσωκομματικές αλλά και πολιτικές εξελίξεις.
Βρείτε μας και στη σελίδα μας στο Facebook: Η Πολιτική σήμερα





Comments are closed.