ΙΑΚΩΒΑΤΕΙΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ – ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΗΞΟΥΡΙΟΥ ΜΕΡΟΣ Γ
Συνέντευξη του κ Πέτρου Πετράτου προέδρου του Εφορευτικού Συμβουλίου της Ιακωβατείου Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης — Μουσείου Ληξουρίου
η συνέντευξη δόθηκε στον Μπάμπη Στέρτσο
🔹 Ιστορικό και Ταυτότητα της Βιβλιοθήκης
hellas2day.gr: Ποια είναι η ιστορία της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης και ποια η σημασία της για το Ληξούρι και την Κεφαλονιά γενικότερα;
Π.Πετράτος: H Βιβλιοθήκη ιδρύθηκε το 1963 καθώς είχε προηγηθεί η δωρεά που έκανε η Κάτε Τυπάλδου Ιακωβάτου η οποία ήταν η τελευταία απόγονος των Τυπάλδων Ιακωβάτων. Η Κάτε παντρεύτηκε τον Τουλ (έναν Ιρλανδό που ήταν εδώ την περίοδο της Αγγλοκρατίας). Ο Τουλ και η Κάτε έμεναν στο Αργοστόλι και ο Τουλ είχε δημιουργήσει εκεί την επιχείρηση “Βηνάριες”. Όμως εδώ στο Ληξούρι είχαν ένα διώροφο αρχοντικό του 19ου αιώνα που δεν έμενε κανείς! Η Κάτε, λίγο πριν πεθάνει παρακάλεσε τα παιδιά της εφόσον δεν θα μείνουν και δεν θα αξιοποιήσουν το σπίτι και δεν τους είναι απαραίτητο να το δωρίσουν στο Δήμο ή στο Δημόσιο με σκοπό όμως αυτό να γίνει Βιβλιοθήκη και Μουσείο. Χάριν της σοφής απόφασης αυτής της γυναίκας υπάρχει σήμερα η Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη και το Μουσείο.
Ετσι λοιπόν με μια συμβολαιογραφική πράξη του 1963 το αρχοντικό αυτό δωρίζετα και ξεκινάει η ιστορία της Βιβλιοθήκης. Τα πρώτα βιβλία ήταν σχετικά με τα ενδιαφέροντα αυτών των ανθρώπων της οικογένειας. Ιατρικά, νομικά, θεολογικά και στη συνέχεια εμπλουτίστηκε και με άλλα. Το Μουσείο ξεκίνησε με τις δικές τους συλλογές, εικόνες , άμφια κλπ. Ετσι ξεκίνησαν όλα!
hellas2day.gr: Ποιοι ήταν οι Ιακωβάτοι και ποιος ήταν ο ρόλος τους στη δημιουργία της Βιβλιοθήκης;
Π. Πετράτος: Οι Τυπάλδοι ήταν μια μεγάλη παλαιά αρχοντική οικογένεια η οποία κατείχε μεγάλες εκτάσεις γης. Βασικό στέλεχος αυτής της οικογένειας ήταν ο Μητροπολίτης Σταυρουπόλεως Κωνσταντίνος ο οποίος είχε εργασθεί και στην Ιόνιο Ακαδημία. Ηταν και στη Κωνσταντινούπολη και επίσης ήταν ο πρώτος διευθυντής της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Όταν τελείωσε τη θητεία του εκεί και έχοντας προβλήματα με την υγεία του, επέστρεψε στην πατρίδα του. Ερχόμενος εδώ έφερε μαζί του τα ράσα του, εικόνες και το αρχείο της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης μέχρι και την περίοδο της θητείας του. Από τότε το Αρχείο παραμένει εδώ και το έχουμε ψηφιοποιήσει και είναι προσβάσιμο για αξιοποίηση. Ο πάτερ Μεταλληνός είχε εργαστεί πολύ πάνω σε αυτό και είχε εκδώσει κάποιους σχετικούς τόμους.
Οι άλλοι Τυπάλδοι είναι ο Γεώργιος Τυπάλδος Ιακωβάτος, αδελφός του Κωνσταντίνου, ο οποίος ασχολήθηκε με την πολιτική. Ηταν δικηγόρος, ριζοσπάστης, ιδιόμορφος ριζοσπάστης. Μετά την Ενωση υπήρξε βουλευτής στην Αθήνα κλπ Είναι συτός που αντέδρασε έντονα μετά στην Εκκλησιαστική Ενωση.
Ενας άλλος αδερφός ήταν ο Χαράλαμπος, γιατρός του οποίου τα ιατρικά εργαλεία εμπεριέχονται στα εκθέματα του Μουσείου και η κόρη αυτού του γιατρού είναι η Κάτε, αυτή που δώρισε το κτίριο και ότι είχε μέσα στο κράτος . Κι αυτό γιατί ο παππούς δεν είχε παιδιά, ο άλλος δεν είχε παντρευτεί, κάποιος άλλος είχε πεθάνει κλπ. Ηταν 4–5 αδέρφια.
hellas2day.gr: Τι είδους συλλογές και αρχεία διαθέτει η Βιβλιοθήκη σήμερα;
Π. Πετράτος: Η Βιβλιοθήκη σήμερα έχει εμπλουτισθεί με πολλές συλλογές βιβλίων και βιβλιοθηκών.
Εχουμε τη βιβλιοθήκη του Αμίλκα Αλιβιζάτου. Ο Αμίλκας Αλιβιζάτος υπήρξε καθηγητής Θεολογίας, ακαδημαϊκός και πρωτοστάτης στον εκκλησιαστικό διάλογο μεταξύ Ανατολής και Δύσης, ο οποίος άφησε τα βιβλία του εδώ, 6300 βιβλία. Υπάρχει εδώ καταλογογραφημένη η βιβλιοθήκη.
Η Ιακωβάτειος διαθέτει τη συλλογή του Νίκου Αλιβιζάτου που παρεχώρησε τα βιβλία του των γονιών του. Αυτή είναι πρόσφατο απόκτημα. Του Κωνσταντίνου και Νικολάου Αλιβιζάτου Η Ιακωβάτειος επίσης απόκτησε πρόσφατα τη συλλογή του Ρήγα Καπάτου .
Παλαιότερα αποκτήματα είναι του Σπύρου Λιναρδάτου (παλαιού δημοσιογράφου της Αριστεράς), των δύο Ληξουριωτών αδελφών Λαμπίρη, του οικονομολόγου Λομβέρδου.
Από αρχειακό υλικό διαθέτουμε εκτός από τα αρχεία των Τυπάλδων Ιακωβάτων έχουμε το αρχείο του Παναγή Πατρίκιου (δημοσιογράφου από την Ερισσο) ο οποίος είχε χρηματίσει και στο Δ,Σ της ΕΣΗΕΑ. Αρκετά πλούσιο αρχείο με παλαιές κεφαλληνιακές εκδόσεις και αρκετό φωτογραφικό υλικό. Η Βιβλιοθήκη διαθέτει ακόμα το νεοαποκτηθέν αρχείο του ιστορικού Σπύρου Λουκάτου με αρκετά χειρόγραφα του, αδημοσίευτες μελέτες, ντοκουμέντα από την κατοχή και την αντίσταση όπου είχε και προσωπική δράση. Υπάρχουν επίσης και άλλα μικρότερα αρχεία
hellas2da.gr: Πόσα βιβλία διαθέτει σήμερα η Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη;
Π.Πετράτος: Περίπου 50.000 βιβλία και είναι πολλά βιβλία που δεν έχουν καταλογογραφηθεί ακόμα
hellas2day.gr: Υπάρχουν σπάνια ή μοναδικά βιβλία/χειρόγραφα στη συλλογή σας; Μπορείτε να μας αναφέρετε κάποια παραδείγματα;
Π.Πετράτος: Υπάρχουν δύο ευαγγελιτάρια και έργα του Πλάτωνα και του Ιπποκράτη που εκτίθενται στο Μουσείο
🔹 Λειτουργία και Δραστηριότητες
hellas2day.gr: Ποιος είναι ο βασικός ρόλος της Βιβλιοθήκης σήμερα; Ποιους εξυπηρετεί;
Π.Πετράτος: Η Βιβλιοθήκη έχει τον γνωστό εκπαιδευτικό – μορφωτικό ρόλο της αλλά ταυτόχρονα επιτελεί και έναν δεύτερο ρόλο τον επιστημονικό — ερευνητικό

hellas2day.gr: Πώς διαμορφώνεται η καθημερινή λειτουργία της; Υπάρχει ενδιαφέρον από το κοινό, τους μαθητές, φοιτητές ή ερευνητές;
Π.Πετράτος: Εχουμε ένα τμήμα δανειστικό για μεγάλους κι ένα για παιδιά κι εφήβους. Αυτό ήδη λειτουργεί και από τον Οκτώβριο με το βιβλιοαυτοκίνητο θα εξυπηρετούμε τα σχολεία του Ληξουρίου αλλά και τα περιφερειακά. Επίσης βοηθούμε ερευνητές με το ψηφιοποιημένο υλικό που έχουμε ή μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας διεκπεραιώνουμε αιτήματά τους για αποστολή υλικού. Το υλικό αυτό βοηθάει την έρευνα αλλά και την υλοποίηση πολλών εκδηλώσεων
hellas2day.gr: Διοργανώνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις, παρουσιάσεις βιβλίων ή άλλες δράσεις στον χώρο της Βιβλιοθήκης;
Π. Πετράτος: Συνεργαζόμαστε σε πρώτη φάση με το Ληξούρι. Κυρίως με τα Δημοτικά και λιγότερο με τα Γυμνάσια…. Το Λύκειο το «έχουμε χάσει» όπως καταλαβαίνεις.
hellas2day.gr: Πώς συνεργάζεστε με τα σχολεία ή άλλους φορείς πολιτισμού στην περιοχή;
Π. Πετράτος: Κάθε χρόνο φέρνουμε συγγραφείς παιδικού βιβλίου και επισκεπτόμαστε τα σχολεία. Πέρυσι είχαμε εφαρμόσει δύο εκπαιδευτικά προγράμματα με δική μας πρωτοβουλία κι ερχόντουσαν μαθητές δημοτικών, γυμνασίων από την υπόλοιπη Κεφαλονιά. Είχαν έρθει από τον Πόρο, από τη Σκάλα, τα Μακριώτικα και από αλλού.
🔹 Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Προκλήσεις
hellas2day.gr: Έχει ξεκινήσει κάποια προσπάθεια ψηφιοποίησης των αρχείων ή των συλλογών της Βιβλιοθήκης;
Π.Πετράτος: Εχουμε ψηφιοποιήσει μεγάλο μέρος του υλικού και συγκεκριμένα έχουμε ψηφιοποιήσει όλα το αρχεία των Τυπάλδων – Ιακωβάτων, της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, του Πατρίκιου αλλά κι ένα μικρότερο αυτό του φιλόλογου Τσιμαράτου Ευάγγελου. Όλα αυτά είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα μας
hellas2day.gr: Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζετε σήμερα ως Βιβλιοθήκη – οικονομικές, λειτουργικές, διοικητικές ή τεχνολογικές;
Π.Πετράτος: Δυστυχώς δεν έχουμε τη στήριξη που θα έπρεπε να έχουμε από το επίσημο κράτος. Ο προϋπολογισμός είναι πολύ μικρός και στηριζόμαστε στις χορηγίες των φίλων της Βιβλιοθήκης. Επίσης δεν έχουμε μόνιμο προσωπικό. Φέτος μας ήρθε μόνιμος υπάλληλος μετά από 15 χρόνια! Ο οδηγός του βιβλιοαυτοκινήτου. Είναι απαραίτητη η στελέχωση της βιβλιοθήκης. Το οργανόγραμμα της Βιβλιοθήκης αναφέρει ότι χρειαζόμαστε 8–9 άτομα. Τώρα δεν έχουμε κανέναν. Τον Σεπτέμβριο θα έρθει ένας μόνιμος βιβλιοθηκονόμος.
hellas2day.gr: Η τοπική κοινωνία βοηθάει;
Π.Πετράτος: Εχουμε το Σύλλογο Φίλων Ιακωβατείου που λειτουργεί τα 2–3 τελευταία χρόνια που μας στηρίζει αλλά έχουμε βοήθεια και από τοπικούς φορείς όταν απευθυνόμαστε για στήριξη
🔹 Προοπτικές και Όραμα
hellas2day.gr: Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης;
Π.Πετράτος: Μακάρι να πιάσει τόπο το όραμά μου (απαντάει χαμογελώντας). Εμείς θέλομε το παλαιό αρχοντικό των Ιακωβάτων που εκεί στεγαζόμασταν. Το 1868 χτίστηκε, έπαθε ζημιές το 2014 κι από τότε έχουμε φύγει από εκεί και φιλοξενούμαστε εδώ. Περιμένουμε να επισκευασθεί.
hellas2day.gr: Αυτό το Μουσείο είναι ιδιοκτησία του Δήμου;
Π.Πετράτος: Είναι του Δήμου. Μας φιλοξενεί ο Δήμος σε αυτό το κτίριο που λέγεται Μουσείο Ληξουρίου. Είχε φτιαχτεί με βάση ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για να είναι το Μουσείο της Πόλης αλλά αυτό δεν έγινε ποτέ. Ηταν αποθήκη. Κι ευτυχώς ήταν αποθήκη γιατί έτσι μπορέσαμε και ήρθαμε και το αξιοποιήσαμε εμείς. Αρα το πρώτο μέλημά μας είναι να τελειώσει η μελέτη επισκευής του παλαιού κτιρίου και να γίνει η επισκευή.
hellas2day.gr: Καθώς έχει μεγαλώσει τώρα η Βιβλιοθήκη χωράει στην παλαιά Βιβλιοθήκη;
Π. Πετράτος: Σωστός ο προβληματισμός σας. Γι αυτό εμείς πέρυσι πήραμε την εξής απόφαση. Κι αν ακόμα επισκευασθεί το παλαιό κτίριο εμείς εκεί θα μεταφέρουμε μόνο το μουσειακό κομμάτι μας. Το παλαιό αρχοντικό, ιστορικό κτίριο της Ιακωβατείου θα γίνει Μουσείο, Πινακοθήκη, Γλυπτοθήκη. Εδώ θα παραμείνει το τμήμα της Βιβλιοθήκης γιατί ο χώρος είναι καλύτερος, πιο λειτουργικός, προσβάσιμος κλπ. Σε αυτό έχει συμφωνήσει και ο Δήμος Ληξουρίου.
hellas2day.gr: Υπάρχουν σχέδια για την αναβάθμιση των υποδομών ή την ένταξη της Βιβλιοθήκης σε εθνικά ή ευρωπαϊκά προγράμματα;
Π.Πετράτος: Εμείς συμεργαζόμαστε με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος. Το Πρόγραμμα που κάνουμε τώρα με τους μαθητές το καλοκαίρι, η «καλοκαιρινή εκστρατεία» υλοποιείται στη βάση του προγράμματος της Κεντρικής Βιβλιοθήκης. Είναι ένα πρόγραμμα που το εφαρμόζουμε τα τελευταία 9–10 χρόνια. Και σήμερα τα απιδιά που είναι μέσα στη Βιβλιοθήκη είναι στη βάση αυτού του προγράμματος. Η υποστήριξη της Βιβλιοθήκης με τον κατάλληλο προϋπολογισμό και την απαραίτητη στελέχωση είναι αναγκαίος όρος για να μπορούμε να υποστηρίζουμε και να διευρύνουμε τις δραστηριότητες μας
hellas2day.gr: Πώς μπορεί ο κόσμος να βοηθήσει ή να συμβάλει στη διατήρηση και ανάδειξη της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης;
Π.Πετράτος: Εμείς θέλουμε ο κόσμος να στηρίζει τις εκδηλώσεις μας και το κάνει. Ακούμε τις προτάσεις των συμπολιτών μας και ανταποκρινόμαστε στη πολύπλευρη στήριξή του. Η αίθουσα του Μουσείου φτιάχτηκε με χρήματα ανθρώπων που στηρίζουν το έργο μας. Το υπουργείο δεν μπορούσε να ανταποκριθεί οικονομικά. Μαζέψαμε λίγα από πολλούς και έτσι το φτιάξαμε. Αλλιώς δεν θα γινόταν!

🔹 Προσωπική Σημείωση
hellas2day.gr:Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η ευθύνη της διεύθυνσης μιας τόσο ιστορικής βιβλιοθήκης;
Π.Πετράτος: Η ευθύνη είναι μεγάλη. Κάνουμε ότι μπορούμε με τους ελάχιστους πόρους κι έχουμε καταφέρει πολλά χάριν της στήριξης όλων αυτών των ανθρώπων που εκτιμούν αυτό που κάνουμε και μας στηρίζουν
hellas2da.gr: Υπάρχει κάποια ιδιαίτερη στιγμή ή εμπειρία που έχετε ζήσει στον χώρο της Βιβλιοθήκης και θα θέλατε να μοιραστείτε;
Π. Πετράτος: Από το 2014 έως το 2019 το υλικό της βιβλιοθήκης του τραυματισμένου από τον σεισμό παλαιού αρχοντικού των Ιακωβάτων έγινε σταδιακά και με πολλά γραφειοκρατικά προβλήματα. Δεν μας έδιναν ένα χαρτί να μας πουν ποιος έχει την ευθύνη αν συμβεί κάτι…μπήκαμε με δική μας ευθύνη να σώσουμε τα βιβλία και ότι πολύτιμο υπήρχε εκεί. Για το τέλος είχαμε αφήσει κάποια σημαντικά βιβλία. Ένα δυο βιβλία που είχε γράψει ο Γιώργος Μοσχόπουλος για την Ιακωβάτειο, κάποιο με λόγους του Τυπάλδου Ιακωβάτου στη Βουλή ένα του Καρπούζου και κάποια άλλα. Εκείνη την μέρα για λόγους συμβολικούς καλέσαμε τους μαθητές της πόλης να μεταφέρουν τα τελευταία και πιο σημαντικά βιβλία στο νέο τους σπίτι. Σχηματίστηκε μια ανθρώπινη αλυσίδα από μαθητές των Δημοτικών, των Γυμνασίων, των Λυκείων, φοιτητές και ΑΜΕΑ του Υπερίωνα του Ληξουριού μεταφέροντας τα τελευταία κομμάτια του πολιτισμικού θησαυρού χέρι-χέρι από το παλαιό αρχοντικό του 19ου αιώνα στο κτίριο του Μουσείου. Είχαν έρθει ιερωμένοι, επίσημοι, κόσμος.
hellas2day.gr: Ηταν, λοιπόν, μια συμβολική στιγμή που όλο το Ληξούρι μέσω των νέων ανθρώπων μετέφερε την ψυχή του σε ένα πιο ασφαλές καταφύγιο;
Π.Πετράτος: Ναι, μετά έγινε γλέντι κλπ. Υπάρχουν κι άλλες στιγμές που θέλω να θυμάμαι αλλά τότε αυτή η στιγμή με είχε συγκινήσει ιδιαίτερα

Hellas2day.gr: Πείτε μας και για το Μουσείο που πλέον είναι αναπόσπαστο τμήμα με τη Βιβλιοθήκη
Π. Πετράτος: Το Μουσείο συγκροτήθηκε με βάση το υλικό που είχε η οικογένεια. Τα άμφια, οι εκκλησιαστικές εικόνες, τα πορτρέτα των μελών της οικογένειας, ωραίες εικόνες διαφωτιστών όπως του Κοραή, του Ευγένιου Βούλγαρη. Επίσης εικόνες του Μηνιάτη και άλλων.
Υπήρχε και μια μικρή αρχαιολογική συλλογή η οποία σταδιακά μεγάλωσε. Ως Τμήμα Μουσείου εμείς έχουμε ενταχθεί σε ένα δίκτυο μουσείων που ονομάζεται «Δίκτυο Μουσείων Ιονίων Νήσων». Αυτό περιλαμβάνει αρκετά από τα Μουσεία των νησιών μας. Από τη Κεφαλονιά συμμετέχουμε εμείς, ως μουσειακό τμήμα, το Κοργιαλένειο, το Λαογραφικό Μουσείο Καμιναράτων. Υπάρχουν επίσης στο δίκτυο το Μουσείο Σολωμού από τη Ζάκυνθο, μουσεία της Κέρκυρας, της Λευκάδας. Το δίκτυο αυτό λειτουργεί 4–5 χρόνια και φέτος 17–19 Οκτωβρίου θα φιλοξενήσουμε εμείς εδώ εκπροσώπους αυτών των Μουσείων σε μια ανοιχτή συνέλευση που θα πραγματοποιήσουμε.
hellas2day.gr: Υπάρχει κάποια διάκριση για την δράση της Βιβλιοθήκης και την προσφορά της στην τοπική κοινωνία αλλά και ευρύτερα;
Π.Πετράτος: Πριν λίγους μήνες η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων δια του Αντιπεριφεριάρχη κ Κουρή βράβευσε εμάς και τα Γενικά Αρχεία Κράτους (ΓΑΚ) Κεφαλληνίας για την προσφορά μας.
Επίσης έχουμε βραβευθεί από το Ιδρυμα Κεφαλονιάς και Ιθάκης καθώς και από την Κοινότητα Κεφαλήνων και Ιθακήσιων Πειραιά.
Helas2day,gr: κύριε Πετράτο σας ευχαριστούμε.
Π.Πετράτος: Εμείς σας ευχαριστούμε.
Η συνέντευξη δόθηκε την Πέμπτη 7 Αυγούστου 2025 στην Ιακωβάτειο Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη — Μουσείο Ληξουρίου.
Βρείτε μας και στις σχετικές σελίδες μας στο Facebook:
Μουσεία Συλλογές Εκθέσεις σήμερα






Comments are closed.