Η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ έναντι της Ευρώπης: Αναλύσεις, κριτική και επιπτώσεις

του Χαρά­λα­μπου Στέρτσου

Η πολι­τι­κή του Ντό­ναλντ Τραμπ, τόσο στην πρώ­τη όσο και στη τωρι­νή δεύ­τε­ρη θητεία του ως Πρό­ε­δρος των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών, απο­τέ­λε­σε και απο­τε­λεί σημείο καμπής για τη διε­θνή σκη­νή. Η στρο­φή προς τον απο­μο­νω­τι­σμό, η αμφι­σβή­τη­ση των πολυ­με­ρών οργα­νι­σμών και η προ­τί­μη­ση για διμε­ρείς συμ­φω­νί­ες αλλά­ζουν  τις δυνα­μι­κές των διε­θνών σχέ­σε­ων, με κύριο πεδίο έντα­σης την Ευρώ­πη. Στο παρόν άρθρο, ανα­λύ­ου­με τις βασι­κές πολι­τι­κές κατευ­θύν­σεις του Τραμπ και τις επι­πτώ­σεις τους στις παγκό­σμιες ισορροπίες.

1. Από το «Πρώ­τα η Αμε­ρι­κή» στην επανεκλογή

Η πρώ­τη θητεία του Τραμπ (2017–2021) χαρα­κτη­ρί­στη­κε από την απο­χώ­ρη­ση των ΗΠΑ από συμ­φω­νί­ες όπως η Συμ­φω­νία του Παρι­σιού για το Κλί­μα και η Συμ­φω­νία για τα Πυρη­νι­κά του Ιράν. Επί­σης, άσκη­σε πίε­ση στους συμ­μά­χους του ΝΑΤΟ να αυξή­σουν τις αμυ­ντι­κές τους δαπά­νες, ενώ υιο­θέ­τη­σε μια επι­θε­τι­κή εμπο­ρι­κή πολι­τι­κή, ιδιαί­τε­ρα προς την Κίνα και την Ευρω­παϊ­κή Ένωση.

Η επα­νε­κλο­γή του το 2024 επι­βε­βαί­ω­σε ότι η πολι­τι­κή του δεν απο­τε­λού­σε παρο­δι­κό φαι­νό­με­νο, αλλά μια νέα στρα­τη­γι­κή για τις ΗΠΑ. Κατά τη δεύ­τε­ρη θητεία του, ενί­σχυ­σε τις οικο­νο­μι­κές πιέ­σεις προς την ΕΕ, επι­διώ­κο­ντας πιο ευνοϊ­κές εμπο­ρι­κές συμ­φω­νί­ες, ενώ συνέ­χι­σε να υπο­νο­μεύ­ει πολυ­με­ρείς θεσμούς.

2. Δια­τλα­ντι­κές σχέ­σεις: Από τη συνερ­γα­σία στην αποστασιοποίηση

Η προ­σέγ­γι­ση του Τραμπ απέ­να­ντι στην Ευρώ­πη χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από σκε­πτι­κι­σμό και δυσπι­στία. Αντί να ενι­σχύ­σει τις συμ­μα­χί­ες, επέ­λε­ξε να τις επα­να­δια­πραγ­μα­τευ­τεί με όρους που θεω­ρού­σε πιο ωφέ­λι­μους για τις ΗΠΑ.

• ΝΑΤΟ: Ο Τραμπ συνέ­χι­σε να χαρα­κτη­ρί­ζει το ΝΑΤΟ «παρω­χη­μέ­νο» και πίε­σε τις ευρω­παϊ­κές χώρες να αυξή­σουν τις στρα­τιω­τι­κές τους δαπά­νες, απει­λώ­ντας με πιθα­νή από­συρ­ση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία.
• Ευρω­παϊ­κή Ένω­ση: Υπο­στή­ρι­ξε το Brexit και άσκη­σε σκλη­ρή κρι­τι­κή στην ΕΕ, θεω­ρώ­ντας την εμπό­διο στις αμε­ρι­κα­νι­κές οικο­νο­μι­κές και πολι­τι­κές επιδιώξεις.
• Ρωσία: Δια­τή­ρη­σε ανοι­χτούς διαύ­λους επι­κοι­νω­νί­ας με τον Βλα­ντι­μίρ Πού­τιν, προ­σπα­θώ­ντας να δια­πραγ­μα­τευ­τεί μια ειρη­νευ­τι­κή συμ­φω­νία για την Ουκρα­νία, παρά τις ανη­συ­χί­ες των Ευρω­παί­ων ηγετών.

3. Εμπο­ρι­κές εντά­σεις με την Ευρώπη

Η οικο­νο­μι­κή πολι­τι­κή του Τραμπ βασί­στη­κε στον προ­στα­τευ­τι­σμό και τη μονο­με­ρή λήψη απο­φά­σε­ων, γεγο­νός που όξυ­νε τις σχέ­σεις με την Ευρω­παϊ­κή Ένωση.

• Δασμοί στα ευρω­παϊ­κά προ­ϊ­ό­ντα: Η κυβέρ­νη­σή του δια­τή­ρη­σε υψη­λούς δασμούς στον ευρω­παϊ­κό χάλυ­βα και αλου­μί­νιο, με το πρό­σχη­μα της εθνι­κής ασφάλειας.
• Απει­λές για δασμούς στα αυτο­κί­νη­τα: Ο Τραμπ συνέ­χι­σε να απει­λεί με δασμούς στα γερ­μα­νι­κά αυτο­κί­νη­τα, προ­κα­λώ­ντας εντά­σεις στις σχέ­σεις Ουάσινγκτον-Βερολίνου.
• Απο­χώ­ρη­ση από διε­θνείς εμπο­ρι­κές συμ­φω­νί­ες: Απο­χώ­ρη­σε από ή ανέ­στει­λε τη συμ­με­το­χή των ΗΠΑ σε εμπο­ρι­κές συμ­φω­νί­ες, ενι­σχύ­ο­ντας τις διμε­ρείς δια­πραγ­μα­τεύ­σεις ένα­ντι των πολυ­με­ρών μηχανισμών.

4. Διε­θνής κρι­τι­κή και αντιδράσεις

Η πολι­τι­κή του Τραμπ προ­κά­λε­σε αντι­δρά­σεις τόσο από τα αμε­ρι­κα­νι­κά όσο και από τα ευρω­παϊ­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης και τους πολι­τι­κούς αναλυτές:

• The Washington Post: Επε­σή­μα­νε ότι η απο­δυ­νά­μω­ση της δια­τλα­ντι­κής συνερ­γα­σί­ας ενι­σχύ­ει την επιρ­ροή της Κίνας και της Ρωσίας.
• The New York Times: Τόνι­σαν ότι η στά­ση του Τραμπ υπο­νο­μεύ­ει την εμπι­στο­σύ­νη των Ευρω­παί­ων προς τις ΗΠΑ, ωθώ­ντας την ΕΕ προς μεγα­λύ­τε­ρη στρα­τη­γι­κή αυτονομία.
• Politico: Επι­σή­μα­νε ότι η απο­χώ­ρη­ση των ΗΠΑ από διε­θνείς συμ­φω­νί­ες απο­δυ­να­μώ­νει τη διπλω­μα­τι­κή τους επιρροή.

•  Economist  επι­ση­μαί­νει πως  η στά­ση του απέ­να­ντι σε διε­θνείς οργα­νι­σμούς, όπως το ΝΑΤΟ και ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Εμπο­ρί­ου, θεω­ρεί­ται απο­στα­θε­ρο­ποι­η­τι­κή, καθώς υπο­νο­μεύ­ει τη συνερ­γα­σία με παρα­δο­σια­κούς συμ­μά­χους των ΗΠΑ. Η προ­σέγ­γι­σή του στις εξω­τε­ρι­κές σχέ­σεις, βασι­σμέ­νη σε αντί­θε­τες απο­φά­σεις και συγκρού­σεις, όπως με την Κίνα και τον Ιράν, δημιουρ­γεί αβε­βαιό­τη­τα στο παγκό­σμιο πολι­τι­κό και οικο­νο­μι­κό περιβάλλον.

5. Συμπε­ρά­σμα­τα: Η Προ­στι­θέ­με­νη αξία του Τραμπ στις Διε­θνείς Σχέσεις

Η προ­ε­δρί­ες του Ντό­ναλντ Τραμπ σημα­το­δό­τη­σαν,  σημα­το­δο­τούν  και δια­μορ­φώ­νουν μια νέα επο­χή στις διε­θνείς σχέ­σεις, απο­μα­κρύ­νο­ντας τις ΗΠΑ από τον ρόλο του ηγέ­τη της Δύσης και υιο­θε­τώ­ντας μια πολι­τι­κή εθνι­κού συμ­φέ­ρο­ντος με περιο­ρι­σμέ­νη εμπλο­κή σε παγκό­σμιες υποθέσεις.

Οι εντά­σεις με την Ευρώ­πη, η αμφι­σβή­τη­ση των διε­θνών οργα­νι­σμών και η εμπο­ρι­κή πολι­τι­κή του Τραμπ ανα­δια­μορ­φώ­νουν τις παγκό­σμιες ισορ­ρο­πί­ες. Καθώς η δεύ­τε­ρη θητεία του είναι ακό­μα στην αρχή, οι συμ­μα­χί­ες των ΗΠΑ με τους διε­θνείς παί­κτες αλλά και τους εταί­ρους τους βρί­σκο­νται σε ένα κρί­σι­μο σταυ­ρο­δρό­μι και η διε­θνής κοι­νό­τη­τα προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για το επό­με­νο κεφά­λαιο στην αμε­ρι­κα­νι­κή εξω­τε­ρι­κή πολιτική.

Προ­τει­νό­με­νη Βιβλιογραφία

• Bolton, J. (2024). The Room Where It Happened: A White House Memoir. Simon & Schuster.
• Woodward, B. (2024). Fear: Trump in the White House, Second Term. Simon & Schuster.
• Nye, J. S. (2025). Do Morals Matter? Presidents and Foreign Policy from FDR to Trump (Updated Edition). Oxford University Press.

 

 

Βρεί­τε μας και στη σελί­δα μας στο facebook: Διε­θνείς και Ευρω­παϊ­κές Σχέ­σεις σήμερα