γράφει η Αναστασία Γεωργοπούλου
«Ένας ελεύθερος Τύπος μπορεί να είναι καλός ή κακός, χωρίς ελευθερία όμως
είναι βέβαιο ότι είναι κακός» έγραφε ο Αλμπέρ Καμύ, Γάλλος φιλόσοφος και
δημοσιογράφος, την εποχή που η Ευρώπη έβγαινε τραυματισμένη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και αναζητούσε τα θεμέλια της ελευθερίας. Ο λόγος του Νομπελίστα φιλόσοφου και διανοούμενου παραμένει και σήμερα επίκαιρος. Σε μια εποχή που ο Τύπος σε πολλές χώρες φιμώνεται, ελέγχεται ή απειλείται, η Παγκόσμια Ημέρα Ελευθεροτυπίας (3 Μαΐου) δεν είναι απλώς μία
επέτειος· είναι μια υπενθύμιση ότι χωρίς ανεξάρτητα Μέσα Ενημέρωσης, δεν
υπάρχει ουσιαστική Δημοκρατία.
Η ελευθερία του Τύπου δεν είναι προνόμιο των δημοσιογράφων· είναι
δικαίωμα του πολίτη να γνωρίζει. Να ξέρει τι συμβαίνει πίσω από τις αποφάσεις,
να μπορεί να ελέγχει την εξουσία, να έχει πρόσβαση σε πληροφορία που δεν είναι
κατευθυνόμενη. Όταν η ενημέρωση είναι λογοκριμένη ή χειραγωγημένη, τότε οι
πολίτες οδηγούνται στην αδράνεια, ο δημόσιος διάλογος υποβαθμίζεται και η ίδια
η δημοκρατία χάνει την ουσία της. Ο Καμύ μας προειδοποίησε: δεν αρκεί να
υπάρχει Τύπος, πρέπει να είναι ελεύθερος. Διαφορετικά γίνεται φερέφωνο της
εξουσίας και όχι αντίβαρό της.
Σε αυτή τη μάχη για την περιφρούρηση της Δημοκρατίας, δεν αρκεί μόνο ο
ελεύθερος Τύπος· χρειάζεται και ο πολίτης που γνωρίζει και συμμετέχει. Το Λύκειο μέσα από τα μαθήματα Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών- ανύπαρκτα
σήμερα και εισερχόμενα ευκαιριακά και σκοπιμοθηρικά- μπορεί να προετοιμάσει
τον ενεργό αυτόνομο πολίτη: εκείνον που κατανοεί τους θεσμούς, γνωρίζει τη
λειτουργία τους, αναγνωρίζει τα κοινωνικά προβλήματα και είναι έτοιμος να
συμβάλλει στη λύση τους. Ως εκ τούτου ο άλλος πόλος της Δημοκρατίας είναι ο
αυτόνομος πολίτης. Αυτόν οφείλει η Πολιτεία να οπλίσει απέναντι στις σειρήνες
των εύκολων και ακραίων συνθημάτων, καθιστώντας τον φρουρό της
Δημοκρατίας.
Ας αξιοποιήσουμε, λοιπόν, την 3η Μαΐου όχι απλώς για να γιορτάσουμε την
ελευθερία του Τύπου, αλλά για να την υπερασπιστούμε: απέναντι στη λογοκρισία ,
στη φίμωση, στην καταστολή της κριτικής. Γιατί η ελευθερία της έκφρασης δεν είναι
δεδομένη-είναι κατάκτηση και ευθύνη όλων μας.
Συχνά αντιλαμβανόμαστε την αλλαγή ως υπόθεση των «άνωθεν»· όμως
παραγνωρίζουμε την αξία της διαρκούς βελτίωσης των ίδιων των πολιτών. Αυτή
είναι η ζωντανή δύναμη της ίδιας της Δημοκρατίας. Η εύρυθμη λειτουργία της
κοινωνίας και του κράτους εξαρτάται από τη γνώση, την κριτική σκέψη και την
ετοιμότητα κάθε πολίτη να σταθεί υπεύθυνα στο δημόσιο χώρο.
Βρείτε μας και στη σελίδα μας στο Facebook: Media ‑Ενημέρωση — Επικοινωνία σήμερα





