Ο Άγιος Νεομάρτυς Ιωάννης ο εκ Κονίτσης

Σήμε­ρα, 23 Σεπτεμ­βρί­ου, η Εκκλη­σία τιμά τη μνή­μη του Αγί­ου Νεο­μάρ­τυ­ρος Ιωάν­νου του εκ Κονί­τσης, ο οποί­ος μαρ­τύ­ρη­σε για την πίστη του στον Χρι­στό στις 23 Σεπτεμ­βρί­ου 1814, στο Αγρί­νιο (τότε Βραχώρι).

Καταγωγή και πρώτα χρόνια

Ο Άγιος κατα­γό­ταν από την Κόνι­τσα και ήταν στην εθνι­κό­τη­τα Τούρ­κος και μου­σουλ­μά­νος στη θρη­σκεία. Ο πατέ­ρας του ήταν δερ­βί­σης, με το αξί­ω­μα μάλι­στα του σέχη, δηλα­δή ηγου­μέ­νου ισλα­μι­κού τάγ­μα­τος δερ­βί­ση­δων, γνω­στός και σεβα­στός σε ευρύ­τε­ρη περιο­χή. Ακο­λου­θώ­ντας τα βήμα­τα του πατέ­ρα του, ο νεα­ρός Ιωάν­νης μυή­θη­κε στο ισλάμ και έγι­νε κι εκεί­νος δερ­βί­σης. pemptousia

Γύρω στα είκο­σί του χρό­νια εγκα­τέ­λει­ψε την πατρί­δα του και εγκα­τα­στά­θη­κε πρώ­τα στα Ιωάν­νι­να και κατό­πιν στο Βρα­χώ­ρι (σημε­ρι­νό Αγρί­νιο), όπου υπη­ρέ­τη­σε ως προ­σω­πι­κός δερ­βί­σης πασά­δων της περιο­χής. Εκεί, ζώντας ανά­με­σα σε Χρι­στια­νούς, άρχι­σε να ελκύ­ε­ται από τον χρι­στια­νι­κό τρό­πο ζωής, να ντύ­νε­ται και να συμπε­ρι­φέ­ρε­ται όπως εκεί­νοι, μέχρι που γεν­νή­θη­κε μέσα του ο πόθος να βαπτιστεί.

Το βάπτισμα και η μεταστροφή

Επει­δή κανείς κλη­ρι­κός στην οθω­μα­νι­κή επι­κρά­τεια δεν τολ­μού­σε να βαπτί­σει μου­σουλ­μά­νο —πρά­ξη που τιμω­ρού­νταν με απο­κε­φα­λι­σμό— ο Ιωάν­νης κατέ­φυ­γε στην Ιθά­κη, που τότε βρι­σκό­ταν υπό αγγλι­κή κατο­χή και απο­τε­λού­σε κατα­φύ­γιο για όσους ήθε­λαν να ασπα­στούν τον χρι­στια­νι­σμό. Εκεί βαπτί­στη­κε και κατη­χή­θη­κε στη νέα του πίστη.

Μετά το βάπτι­σμά του επέ­στρε­ψε στην περιο­χή του Ξηρο­μέ­ρου, παντρεύ­τη­κε και εγκα­τα­στά­θη­κε στο χωριό Μαχα­λάς (σημε­ρι­νές Φυτειές), εργα­ζό­με­νος ως αγρο­φύ­λα­κας, προ­σπα­θώ­ντας να μη γίνει αντι­λη­πτή η μετα­στρο­φή του από τις οθω­μα­νι­κές αρχές.

Η σύλληψη και το μαρτύριο

Όταν ο πατέ­ρας του πλη­ρο­φο­ρή­θη­κε τη μετα­στρο­φή του γιου του, έστει­λε απε­σταλ­μέ­νους να τον πεί­σουν να επι­στρέ­ψει στο ισλάμ — χωρίς απο­τέ­λε­σμα. Η υπό­θε­ση έφτα­σε τελι­κά στον πασά του Αγρι­νί­ου, ο οποί­ος διέ­τα­ξε τη σύλ­λη­ψή του. Ενώ­πιον του δικα­στή, ο Ιωάν­νης ομο­λό­γη­σε ανοι­χτά ότι είναι πλέ­ον Χρι­στια­νός και ότι είναι έτοι­μος να πεθά­νει ως Χρι­στια­νός, παρά τις προ­τρο­πές και τις απει­λές να απαρ­νη­θεί την πίστη του.

Ακο­λού­θη­σαν σκλη­ρά βασα­νι­στή­ρια — αλυ­σί­δες, ξυλο­δαρ­μοί, ταπει­νώ­σεις — τα οποία ο Άγιος υπέ­μει­νε χωρίς να κάμ­ψει το φρό­νη­μά του. Τελι­κά, ένα συμ­βού­λιο θρη­σκευ­τι­κών αρχό­ντων απο­φά­σι­σε τον θάνα­τό του δια απο­κε­φα­λι­σμού. Σύμ­φω­να με την παρά­δο­ση, πριν τον χτυ­πή­σει το ξίφος, ο Ιωάν­νης πρό­φε­ρε τα λόγια του ληστή του Γολ­γο­θά: «Μνή­σθη­τί μου, Κύριε, όταν έλθης εν τη Βασι­λεία Σου». pemptousia

Η τύχη του ιερού λειψάνου

Το σώμα του παρα­με­λή­θη­κε αρχι­κά, αλλά Χρι­στια­νοί της περιο­χής κατά­φε­ραν κρυ­φά να το εντα­φιά­σουν με ευλά­βεια. Το 1819 τα λεί­ψα­νά του μετα­φέρ­θη­καν κρυ­φά στην Ιερά Μονή Προυσ­σού, όπου εντοι­χί­στη­καν για λόγους ασφα­λεί­ας. Ανα­κα­λύ­φθη­καν εκ νέου το 1974, μαζί με κερα­μί­δι που έφε­ρε χαραγ­μέ­να τα στοι­χεία του μαρ­τυ­ρί­ου του. Τμή­μα των λει­ψά­νων μετα­φέρ­θη­κε αργό­τε­ρα στην Κόνι­τσα, στις 23 Σεπτεμ­βρί­ου 1978, ημέ­ρα της μνή­μης του, όπου φυλάσ­σε­ται μέχρι σήμε­ρα σε παρεκ­κλή­σι δίπλα στον Ιερό Ναό του Αγί­ου Κοσμά του Αιτωλού.

Η τιμή του σήμερα

Η μνή­μη του Αγί­ου Ιωάν­νου εκ Κονί­τσης τιμά­ται ιδιαί­τε­ρα στην ακρι­τι­κή Κόνι­τσα, τόπο κατα­γω­γής του, καθώς και στο Αγρί­νιο, τόπο του μαρ­τυ­ρί­ου του. Η Ιερά Μητρό­πο­λη Δρυ­ϊ­νου­πό­λε­ως, Πωγω­νια­νής και Κονί­τσης τελεί κάθε χρό­νο πανη­γυ­ρι­κές ακο­λου­θί­ες προς τιμήν του, καθι­στώ­ντας τον έναν από τους πιο σεβα­στούς τοπι­κούς νεο­μάρ­τυ­ρες της Ηπείρου.