Ο διχασμός της Δύσης στην παγκόσμια σκακιέρα: Μία ανάλυση

γρά­φει για το hellas2day.gr ο Βασί­λης Τακτικός

Ο κόσμος βρί­σκε­ται σε μια περί­ο­δο έντο­νων γεω­πο­λι­τι­κών και οικο­νο­μι­κών μετα­βο­λών, όπου η Δύση βιώ­νει έναν διχα­σμό που αντα­να­κλά­ται τόσο σε ορι­ζό­ντια επί­πε­δα (ανά­με­σα σε δια­φο­ρε­τι­κές ιδε­ο­λο­γι­κές και στρα­τη­γι­κές προ­σεγ­γί­σεις) όσο και σε εσω­τε­ρι­κά επί­πε­δα (εντός των ίδιων των χωρών και των κοι­νω­νιών της). Αυτός ο διχα­σμός επη­ρε­ά­ζει την παγκό­σμια σκα­κιέ­ρα και δια­μορ­φώ­νει νέες δυνα­μι­κές στον αντα­γω­νι­σμό μετα­ξύ των ελίτ και των εθνι­κών συμφερόντων.

Ο βασι­κός ορι­ζό­ντιος διχα­σμός στη Δύση αφο­ρά τις δια­φο­ρε­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις απέ­να­ντι στην παγκο­σμιο­ποί­η­ση. Από τη μία πλευ­ρά βρί­σκο­νται οι παγκο­σμιο­ποι­η­τές, που προ­ω­θούν τη δια­σύν­δε­ση των αγο­ρών, την ελεύ­θε­ρη κυκλο­φο­ρία ανθρώ­πων και αγα­θών, και την ενί­σχυ­ση των διε­θνών θεσμών. Από την άλλη πλευ­ρά υπάρ­χουν οι εθνο­κε­ντρι­κοί ή εθνι­κι­στές, που τονί­ζουν την ανά­γκη προ­στα­σί­ας των εθνι­κών συμ­φε­ρό­ντων, την αυτο­νο­μία και την εθνι­κή ταυ­τό­τη­τα, απορ­ρί­πτο­ντας την επι­κέ­ντρω­ση σε υπε­ρε­θνι­κούς οργανισμούς.

Οι πρό­σφα­τες εξε­λί­ξεις δεί­χνουν ότι αυτός ο διχα­σμός δεν περιο­ρί­ζε­ται σε θεω­ρη­τι­κές συζη­τή­σεις, αλλά έχει πρα­κτι­κές επι­πτώ­σεις στη χάρα­ξη πολι­τι­κής, τη διε­θνή συνερ­γα­σία και την εσω­τε­ρι­κή συνο­χή. Η δια­μά­χη αυτή επη­ρε­ά­ζει τόσο τα εθνι­κά συμ­φέ­ρο­ντα όσο και την παγκό­σμια τάξη, δημιουρ­γώ­ντας μια πολύ­πλο­κη κατά­στα­ση όπου τα μακρο­πρό­θε­σμα εθνι­κά συμ­φέ­ρο­ντα συχνά συγκρού­ο­νται με τις βρα­χυ­πρό­θε­σμες επι­διώ­ξεις των ισχυ­ρών ελίτ.

Οι μακρο­πρό­θε­σμες εθνι­κές προσδοκίες

Όπως δεί­χνουν πρό­σφα­τα γεγο­νό­τα, η κατα­νό­η­ση των εθνι­κών συμ­φε­ρό­ντων απαι­τεί μια μακρο­πρό­θε­σμη προ­ο­πτι­κή. Οι εθνι­κές αρχές και οι ελίτ καλού­νται να ισορ­ρο­πή­σουν ανά­με­σα σε άμε­σους γεω­πο­λι­τι­κούς στό­χους και τις μελ­λο­ντι­κές προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης και στα­θε­ρό­τη­τας. Η δια­τή­ρη­ση της εθνι­κής κυριαρ­χί­ας, η προ­στα­σία των πόρων, η δια­σφά­λι­ση της εθνι­κής ασφά­λειας και η δια­τή­ρη­ση της κοι­νω­νι­κής συνο­χής απο­τε­λούν βασι­κούς πυλώ­νες που δια­μορ­φώ­νουν την εθνι­κή στρατηγική.

Οι γεω­πο­λι­τι­κές και οικο­νο­μι­κές προκλήσεις

Οι παγκό­σμιες εξε­λί­ξεις δεί­χνουν ότι κανέ­να δόγ­μα, είτε της παγκο­σμιο­ποί­η­σης είτε του εθνι­κού προ­στα­τευ­τι­σμού, δεν μπο­ρεί από μόνο του να εξα­σφα­λί­σει την ειρή­νη και τη στα­θε­ρό­τη­τα. Ούτε το δόγ­μα της ελεύ­θε­ρης αγο­ράς ούτε εκεί­νο της γεω­πο­λι­τι­κής μπο­ρούν από μόνα τους να ερμη­νεύ­σουν τις ενδο­κα­πι­τα­λι­στι­κές συγκρού­σεις που συμ­βαί­νουν σήμε­ρα, ούτε τις αντι­θέ­σεις ανά­με­σα στις ελίτ των οικο­νο­μι­κών δυνάμεων.

Αν παλαιό­τε­ρα η αμε­ρι­κα­νι­κή γεω­πο­λι­τι­κή σύγκρου­ση επι­κε­ντρω­νό­ταν στην αντι­πα­ρά­θε­ση μετα­ξύ ΗΠΑ και Ευρα­σί­ας, τώρα η σύγκρου­ση έχει μετα­φερ­θεί και σε εσω­τε­ρι­κό επί­πε­δο, τόσο στην Αμε­ρι­κή όσο και στην Ευρώ­πη. Η εσω­τε­ρι­κή πόλω­ση, η δια­μά­χη ανά­με­σα σε δια­φο­ρε­τι­κά κοι­νω­νι­κά, πολι­τι­κά και οικο­νο­μι­κά ρεύ­μα­τα, απο­τε­λεί πλέ­ον μέρος του ευρύ­τε­ρου γεω­πο­λι­τι­κού ανταγωνισμού.

Γεω­πο­λι­τι­κή και Πολι­τι­κή Οικονομία

Η γεω­πο­λι­τι­κή εστιά­ζε­ται στη δύνα­μη που σχε­τί­ζε­ται με τον γεω­γρα­φι­κό χώρο και την πολι­τι­κή κυριαρ­χία σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές, όπως τα χωρι­κά ύδα­τα και τα χερ­σαία εδά­φη, στη συσχέ­τι­σή της με την ιστο­ρι­κή διπλω­μα­τία και τις στρα­τη­γι­κές συμ­μα­χί­ες. Η πολι­τι­κή οικο­νο­μία, από την άλλη, εδρά­ζε­ται στα ταξι­κά συμ­φέ­ρο­ντα τόσο σε εθνι­κό όσο και σε διε­θνές επί­πε­δο και ανα­λύ­ει πώς αυτά επη­ρε­ά­ζουν και δια­μορ­φώ­νουν τις γεω­πο­λι­τι­κές επιλογές.

Συμπε­ρά­σμα­τα

Ο σημε­ρι­νός διχα­σμός της Δύσης αντα­να­κλά μια πολύ­πλο­κη ενδο­κα­πι­τα­λι­στι­κή σύγκρου­ση, όπου η εσω­τε­ρι­κή και η εξω­τε­ρι­κή πολι­τι­κή αλλη­λε­πι­δρούν δια­μορ­φώ­νο­ντας νέους συσχε­τι­σμούς και ισορροπίες.

Ο Βασί­λης Τακτι­κός είναι πολι­τι­κός ανα­λυ­τής και συγ­γρα­φέ­ας βιβλί­ων κοι­νω­νι­κής οικο­νο­μί­ας. Είναι συντο­νι­στής του Πανελ­λή­νιου παρα­τη­ρη­τη­ρί­ου και δικτύ­ου αλλη­λέγ­γυας οικο­νο­μί­ας και βασι­κός ειση­γη­τής στα συνέ­δρια του χώρου. Τελευ­ταία αρθρο­γρα­φεί στις ιστο­σε­λί­δες: i‑loveathens.gr, hellas2day.gr και timesnews.gr

 Αν θέλεις να δεις περισ­σό­τε­ρα άρθρα σαν κι αυτό, ακο­λού­θη­σε μας στο (Facebook: hellas2day.gr} ή επι­σκέ­ψου το www.hellas2day.gr

 

Βρεί­τε μας και στη σελί­δα μας στο facebook: Η Πολι­τι­κή σήμερα