Ημέρα Τετάρτη: Θα ανοίξει ένα παράθυρο ευκαιρίας για την Κόνιτσα;

του Μπά­μπη Στέρτσου

Η Κόνι­τσα περι­μέ­νει. Ύστε­ρα από ημέ­ρες αγω­νί­ας, καπνού και μιας άνι­σης μάχης στις από­το­μες πλα­γιές της Τρα­πε­ζί­τσας, τα βλέμ­μα­τα δεν είναι στραμ­μέ­να μόνο προς το βου­νό. Είναι στραμ­μέ­να και λίγο ψηλό­τε­ρα. Στον ουρανό.

Για­τί μέσα στα τελευ­ταία μετε­ω­ρο­λο­γι­κά δεδο­μέ­να αρχί­ζει να δια­μορ­φώ­νε­ται ένα σενά­ριο που αξί­ζει να παρα­κο­λου­θή­σου­με με προ­σο­χή: η Τετάρ­τη 9 Σεπτεμ­βρί­ου ενδέ­χε­ται να ανοί­ξει ένα μικρό, αλλά πολύ­τι­μο, παρά­θυ­ρο ευκαι­ρί­ας για τις δυνά­μεις που πολε­μούν τη φωτιά.

Η λέξη «ενδέ­χε­ται» είναι η σημα­ντι­κό­τε­ρη. Δεν πρό­κει­ται για πρό­βλε­ψη ότι η φωτιά θα σβή­σει. Δεν πρό­κει­ται για βεβαιό­τη­τα ότι θα βρέ­ξει αρκε­τά. Και ασφα­λώς δεν πρό­κει­ται για μια μετε­ω­ρο­λο­γι­κή «σωτη­ρία» που μπο­ρού­με από σήμε­ρα να προαναγγείλουμε.

Πρό­κει­ται για ένα μετε­ω­ρο­λο­γι­κό σενάριο.

Ένα σενά­ριο που αυτή τη στιγ­μή παρου­σιά­ζει ορι­σμέ­να ενδια­φέ­ρο­ντα στοι­χεία και το οποίο, εφό­σον επι­βε­βαιω­θεί στις επό­με­νες προ­γνω­στι­κές ανα­νε­ώ­σεις, μπο­ρεί να βοη­θή­σει τους ανθρώ­πους που βρί­σκο­νται μέσα στο βουνό.

Τι αλλά­ζει την Τετάρτη

Η τελευ­ταία ωριαία πρό­γνω­ση του meteo.gr του Εθνι­κού Αστε­ρο­σκο­πεί­ου Αθη­νών για την Κόνι­τσα εμφα­νί­ζει κάτι ιδιαί­τε­ρα ενδιαφέρον.

Τα μεσά­νυ­χτα προς Τετάρ­τη η σχε­τι­κή υγρα­σία προ­βλέ­πε­ται περί­που στο 67%, στις 03:00 ανε­βαί­νει στο 75% και στις 06:00 φτά­νει περί­που στο 79%. Την ίδια περί­ο­δο οι άνε­μοι προ­βλέ­πο­νται μόλις στο 1 Μπο­φόρ, περί­που 3 χιλιό­με­τρα την ώρα.

Για μια ενερ­γή δασι­κή πυρ­κα­γιά αυτά δεν είναι αδιά­φο­ρα νούμερα.

Η σχε­τι­κή υγρα­σία επη­ρε­ά­ζει την ανταλ­λα­γή υγρα­σί­ας ανά­με­σα στην ατμό­σφαι­ρα και στα λεπτά νεκρά καύ­σι­μα — ξερά χόρ­τα, μικρά κλα­διά και επι­φα­νεια­κή φυτι­κή ύλη. Όταν η ατμό­σφαι­ρα γίνε­ται περισ­σό­τε­ρο υγρή και παράλ­λη­λα πέφτει η θερ­μο­κρα­σία, αυτά τα λεπτά καύ­σι­μα τεί­νουν να χάνουν μέρος της εξαι­ρε­τι­κής ευφλε­κτό­τη­τας που έχουν μέσα στη ζέστη και την ξηρα­σία της ημέρας.

Δεν σημαί­νει ότι μια φωτιά σβήνει.

Σημαί­νει όμως ότι μπο­ρεί να πέσει η έντα­ση της καύ­σης και να περιο­ρι­στεί η ταχύ­τη­τα εξά­πλω­σης, δημιουρ­γώ­ντας καλύ­τε­ρες συν­θή­κες για τις επί­γειες δυνάμεις.

Και εδώ βρί­σκε­ται ίσως το πρώ­το πραγ­μα­τι­κό «παρά­θυ­ρο» της Τετάρ­της: από τα μεσά­νυ­χτα μέχρι τις πρώ­τες πρω­ι­νές ώρες.

Η μεγά­λη παγί­δα της ημέρας

Η ίδια πρό­γνω­ση, όμως, μας προει­δο­ποιεί να μη βια­στού­με να αισιοδοξήσουμε.

Στις 09:00 η υγρα­σία προ­βλέ­πε­ται περί­που στο 65%. Στις 12:00 υπο­χω­ρεί στο 32% και στις 15:00 περί­που στο 26%, ενώ η θερ­μο­κρα­σία ανε­βαί­νει στους 31°C και ο δυτι­κός άνε­μος ενι­σχύ­ε­ται στα 3 Μποφόρ.

Αυτή η μεγά­λη ημε­ρή­σια δια­κύ­μαν­ση είναι χαρα­κτη­ρι­στι­κή ενός ηπει­ρω­τι­κού και ορει­νού περι­βάλ­λο­ντος όπως εκεί­νο της Κόνιτσας.

Μέσα σε λίγες ώρες η ατμό­σφαι­ρα μπο­ρεί να περά­σει από την υγρό­τε­ρη ψύχρα της νύχτας στην πολύ ξηρό­τε­ρη και θερ­μή μεση­με­ρια­νή περίοδο.

Και αυτό σημαί­νει ότι η Τετάρ­τη δεν είναι από μόνη της «καλή ημέ­ρα» για τη φωτιά.

Είναι περισ­σό­τε­ρο μια ημέ­ρα με δια­δο­χι­κά μετε­ω­ρο­λο­γι­κά παρά­θυ­ρα και κιν­δύ­νους.

Και μετά εμφα­νί­ζε­ται η βροχή

Εδώ βρί­σκε­ται ίσως το πιο ενδια­φέ­ρον κομ­μά­τι του σημε­ρι­νού μετε­ω­ρο­λο­γι­κού σεναρίου.

Η τελευ­ταία πρό­γνω­ση του meteo.gr εξα­κο­λου­θεί να εμφα­νί­ζει ασθε­νή βρο­χή στην περιο­χή της Κόνι­τσας από τις απο­γευ­μα­τι­νές ώρες και μέχρι περί­που τις 21:00. Στις 18:00 προ­βλέ­πο­νται περί­που 29°C, σχε­τι­κή υγρα­σία 41% και νοτιο­δυ­τι­κός άνε­μος 3 Μπο­φόρ, ενώ στις 21:00 η θερ­μο­κρα­σία υπο­χω­ρεί στους 23°C, η υγρα­σία ανε­βαί­νει περί­που στο 62% και ο άνε­μος εξα­σθε­νεί στα 2 Μποφόρ.

Εδώ όμως χρειά­ζε­ται μεγά­λη προσοχή.

Μια ένδει­ξη «ασθε­νούς βρο­χής» σε ένα αριθ­μη­τι­κό μοντέ­λο δεν σημαί­νει ότι γνω­ρί­ζου­με από σήμε­ρα πόσα χιλιο­στά θα πέσουν πάνω στο ενερ­γό μέτω­πο της Τρα­πε­ζί­τσας.

Και μάλι­στα δεν συμ­φω­νούν όλες οι δια­θέ­σι­μες προ­γνώ­σεις ως προς την έκτα­ση και την πιθα­νό­τη­τα των απο­γευ­μα­τι­νών φαινομένων.

Αυτός είναι ακρι­βώς ο λόγος που επι­μέ­νου­με στον όρο «μετε­ω­ρο­λο­γι­κό σενά­ριο».

Στα βου­νά της Ηπεί­ρου το ανά­γλυ­φο μπο­ρεί να αλλά­ξει σημα­ντι­κά την τοπι­κή κατα­νο­μή των νεφών και του υετού. Μια πλα­γιά μπο­ρεί να δεχθεί βρο­χή και μια άλλη, λίγα χιλιό­με­τρα μακρύ­τε­ρα, ελά­χι­στη ή καθόλου.

Γι’ αυτό το σωστό ερώ­τη­μα δεν είναι «θα σβή­σει η βρο­χή τη φωτιά;».

Το σωστό ερώ­τη­μα είναι:

Θα συμπέ­σουν η πτώ­ση της θερ­μο­κρα­σί­ας, η άνο­δος της υγρα­σί­ας, οι σχε­τι­κά ασθε­νείς άνε­μοι και κάποια ποσό­τη­τα βρο­χής πάνω στο μέτω­πο, ώστε να δοθεί στις πυρο­σβε­στι­κές δυνά­μεις η ευκαι­ρία που περιμένουν;

Αυτό είναι το μετε­ω­ρο­λο­γι­κό στοί­χη­μα της Τετάρτης.

Οι ισο­βα­ρείς, οι ισό­θερ­μες και το βουνό

Στους μετε­ω­ρο­λο­γι­κούς χάρ­τες υπάρ­χουν δύο οικο­γέ­νειες γραμ­μών που βοη­θούν να κατα­λά­βου­με τι συμ­βαί­νει πάνω από μια περιοχή.

Οι ισο­βα­ρείς ενώ­νουν σημεία με την ίδια ατμο­σφαι­ρι­κή πίε­ση. Όσο πυκνό­τε­ρα βρί­σκο­νται μετα­ξύ τους τόσο μεγα­λύ­τε­ρη είναι συνή­θως η βαρο­βαθ­μί­δα και τόσο ισχυ­ρό­τε­ρος μπο­ρεί να γίνει ο άνε­μος. Όταν η βαρο­βαθ­μί­δα εξα­σθε­νεί, το γενι­κό πεδίο ανέ­μων μπο­ρεί να γίνε­ται ηπιό­τε­ρο — χωρίς αυτό να απο­κλεί­ει τις τοπι­κές ριπές που δημιουρ­γεί ένα βουνό.

Οι ισό­θερ­μες, αντί­στοι­χα, ενώ­νουν περιο­χές ίσης θερ­μο­κρα­σί­ας. Η θέση και η μετα­κί­νη­σή τους σε δια­φο­ρε­τι­κά ατμο­σφαι­ρι­κά επί­πε­δα μάς βοη­θούν να παρα­κο­λου­θού­με τις θερ­μές και ψυχρό­τε­ρες αέριες μάζες και, μαζί με άλλα στοι­χεία, την πιθα­νό­τη­τα μετα­βο­λής του καιρού.

Υπάρ­χουν ακό­μη οι χάρ­τες των 500 hPa, περί­που στο μέσο της τρο­πό­σφαι­ρας, που χρη­σι­μο­ποιού­νται για να παρα­κο­λου­θούν οι μετε­ω­ρο­λό­γοι αυλώ­νες, υφέ­σεις και δια­τα­ρα­χές της ανώ­τε­ρης ατμό­σφαι­ρας. Όμως κανέ­νας τέτοιος χάρ­της, μόνος του, δεν μπο­ρεί να μας πει πώς ακρι­βώς θα συμπε­ρι­φερ­θεί μια πυρ­κα­γιά σε μια συγκε­κρι­μέ­νη χαράδρα.

Για­τί στην Τρα­πε­ζί­τσα υπάρ­χει ένας ακό­μη «μετε­ω­ρο­λό­γος».

Το ίδιο το βουνό.

Οι από­το­μες πλα­γιές θερ­μαί­νο­νται δια­φο­ρε­τι­κά, οι χαρά­δρες διο­χε­τεύ­ουν τον άνε­μο, δημιουρ­γού­νται ανο­δι­κά και καθο­δι­κά ρεύ­μα­τα και η πραγ­μα­τι­κή συμπε­ρι­φο­ρά του ανέ­μου κοντά στο μέτω­πο μπο­ρεί να δια­φέ­ρει σημα­ντι­κά από εκεί­νη που δεί­χνει μια γενι­κή πρό­γνω­ση για την πόλη της Κόνιτσας.

Και σήμε­ρα γνω­ρί­ζου­με ακό­μη καλύ­τε­ρα πόσο περί­πλο­κη είναι η εικό­να: η τελευ­ταία δορυ­φο­ρι­κή ανά­λυ­ση του meteo.gr/ΕΑΑ κατα­γρά­φει δεκά­δες ενερ­γές εστί­ες στην Τρα­πε­ζί­τσα και όχι ένα ενιαίο συμπα­γές μέτω­πο. Πρό­κει­ται για διά­σπαρ­τες ενερ­γές ζώνες μέσα σε εξαι­ρε­τι­κά δύσβα­το ανάγλυφο.

Τετάρ­τη: όχι η ημέ­ρα της σωτη­ρί­ας· η ημέ­ρα της ευκαιρίας

Ας το επα­να­λά­βου­με για να μην καλ­λιερ­γή­σου­με ψεύ­τι­κες προσδοκίες.

Αυτό που περι­γρά­φου­με είναι ένα μετε­ω­ρο­λο­γι­κό σενά­ριο με βάση τα τελευ­ταία δια­θέ­σι­μα προ­γνω­στι­κά δεδο­μέ­να της Δευ­τέ­ρας 7 Σεπτεμβρίου.

Τα αριθ­μη­τι­κά μοντέ­λα ανα­νε­ώ­νο­νται. Η θέση ενός φαι­νο­μέ­νου μπο­ρεί να μετα­κι­νη­θεί. Η βρο­χή μπο­ρεί να απο­δει­χθεί μικρό­τε­ρη ή μεγα­λύ­τε­ρη — ή να μη φτά­σει τελι­κά στο σημείο όπου βρί­σκε­ται η φωτιά. Ο τοπι­κός άνε­μος μέσα στις χαρά­δρες μπο­ρεί να συμπε­ρι­φερ­θεί διαφορετικά.

Γι’ αυτό η πρό­γνω­ση της Τρί­της το βρά­δυ θα είναι ακό­μη πιο κρίσιμη.

Εάν όμως το σημε­ρι­νό σενά­ριο επι­βε­βαιω­θεί, τότε από τη νύχτα της Τρί­της προς την Τετάρ­τη μπο­ρεί να αρχί­σει να δια­μορ­φώ­νε­ται μια ακο­λου­θία συν­θη­κών που έχει πραγ­μα­τι­κή επι­χει­ρη­σια­κή σημα­σία: αυξη­μέ­νη νυχτε­ρι­νή υγρα­σία, πολύ ασθε­νείς άνε­μοι, χαμη­λό­τε­ρες νυχτε­ρι­νές θερ­μο­κρα­σί­ες και αργό­τε­ρα πιθα­νό­τη­τα ασθε­νούς βροχής.

Κανέ­να από αυτά μόνο του δεν σβή­νει μια μεγά­λη δασι­κή πυρκαγιά.

Όλα μαζί, όμως, μπο­ρούν να δώσουν χρό­νο στους ανθρώ­πους που τη σβήνουν.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγά­λη διαφορά.

Για­τί αυτές τις ημέ­ρες μάθα­με να κοι­τά­ζου­με την Τρα­πε­ζί­τσα κάθε βρά­δυ και να ανα­ζη­τού­με μέσα στο σκο­τά­δι εκεί­νες τις κόκ­κι­νες γραμ­μές της φωτιάς.

Την Τετάρ­τη ίσως χρεια­στεί να κοι­τά­ξου­με λίγο ψηλό­τε­ρα. Στα σύν­νε­φα. Στην υγρα­σία που θα ανε­βαί­νει. Στον άνε­μο που, αν η πρό­γνω­ση επα­λη­θευ­τεί, μπο­ρεί για κάποιες πολύ­τι­μες ώρες να χαμη­λώ­σει τη φωνή του. Και σε μερι­κές στα­γό­νες βρο­χής που δεν πρέ­πει ακό­μη να τις βαφτί­σου­με σωτηρία.

Για­τί η φωτιά δεν σβή­νει με προ­γνω­στι­κούς χάρ­τες. Σβή­νει από τους ανθρώ­πους που εδώ και ημέ­ρες ανε­βαί­νουν σε ένα δύσβα­το βου­νό, κου­βα­λώ­ντας μάνι­κες, νερό, εξο­πλι­σμό και εξάντληση.

Ο και­ρός μπο­ρεί απλώς να τους δώσει αυτό που τόσο πολύ χρειά­ζο­νται: μια ευκαιρία.

Και γι’ αυτό το ερώ­τη­μα μένει ανοι­χτό μέχρι να φτά­σει η Τετάρτη:

Θα ανοί­ξει, επι­τέ­λους, ένα παρά­θυ­ρο ευκαι­ρί­ας για την Κόνιτσα;

 

Βρεί­τε μας και στη σελί­δα μας στο Facebook: Η Κόνι­τσα σήμε­ρα Konitsa today