Κόνιτσα: Η νύχτα που μπορεί να αλλάξει τη μάχη στην Τραπεζίτσα

Η υγρα­σία αγγί­ζει το 95%, οι άνε­μοι πέφτουν – Η βρο­χή παρα­μέ­νει στο παι­χνί­δι, αλλά κανείς ακό­μη δεν μπο­ρεί να την υποσχεθεί

του Μπά­μπη Στέρτσου

Από­ψε στην Κόνι­τσα δεν κοι­τά­ζουν μόνο τη φωτιά. Κοι­τά­ζουν και τον ουρανό.

Στις πλα­γιές της Τρα­πε­ζί­τσας η μάχη συνε­χί­ζε­ται μέσα σε ένα από τα δυσκο­λό­τε­ρα ανά­γλυ­φα της Ηπεί­ρου. Άνθρω­ποι εξα­ντλη­μέ­νοι, πεζο­πό­ρα τμή­μα­τα, πυρο­σβέ­στες που για ημέ­ρες ανε­βαί­νουν σε πλα­γιές και χαρά­δρες, περι­μέ­νουν τώρα κάτι που δεν μπο­ρούν να δια­τά­ξουν, ούτε να σχε­διά­σουν. Περι­μέ­νουν να αλλά­ξει ο και­ρός. Λίγες ώρες πριν ξημε­ρώ­σει η Τετάρ­τη 9 Σεπτεμ­βρί­ου, τα νεό­τε­ρα μετε­ω­ρο­λο­γι­κά δεδο­μέ­να δίνουν για πρώ­τη φορά ένα στοι­χείο που αξί­ζει πραγ­μα­τι­κά να συγκρατήσουμε:

η νύχτα που έρχε­ται μπο­ρεί να είναι μία από τις ευνοϊ­κό­τε­ρες νύχτες των τελευ­ταί­ων ημε­ρών για τη μάχη με τη φωτιά.

Όχι επει­δή γνω­ρί­ζου­με ότι θα βρέ­ξει. Αυτό ακό­μη δεν μπο­ρού­με να το πούμε.

Αλλά επει­δή μέσα στις επό­με­νες ώρες προ­βλέ­πε­ται ένας συν­δυα­σμός πολύ υψη­λής σχε­τι­κής υγρα­σί­ας, σημα­ντι­κής πτώ­σης της θερ­μο­κρα­σί­ας και ασθε­νών ανέ­μων — ένας συν­δυα­σμός που μπο­ρεί να μειώ­σει την επι­θε­τι­κό­τη­τα της πυρ­κα­γιάς και να δώσει πολύ­τι­μο χρό­νο στις επί­γειες δυνάμεις.

Τα μετε­ω­ρο­λο­γι­κά δεδο­μέ­να του meteo.gr για την Κόνι­τσα δεί­χνουν τη θερ­μο­κρα­σία να πέφτει γύρω στους 18–20 βαθ­μούς μέσα στη νύχτα και τη σχε­τι­κή υγρα­σία να ανε­βαί­νει σε εντυ­πω­σια­κά υψη­λά επί­πε­δα, πάνω από 90% και κατά τόπους περί­που 94–95%. Οι άνε­μοι την ίδια ώρα παρα­μέ­νουν ιδιαί­τε­ρα ασθε­νείς, περί­που 1–2 Μποφόρ.

Και για μια φωτιά που πολε­μιέ­ται σε βου­νό, αυτό δεν είναι μια λεπτο­μέ­ρεια σε έναν πίνα­κα και­ρού. Μπο­ρεί να είναι χρόνος.

Όταν η νύχτα αρχί­ζει να παίρ­νει υγρα­σία από τον ουρανό

Η μεγά­λη άνο­δος της σχε­τι­κής υγρα­σί­ας σημαί­νει ότι τα λεπτά νεκρά καύ­σι­μα του δάσους, τα ξερά χόρ­τα, τα μικρά κλα­διά, οι πευ­κο­βε­λό­νες και η επι­φα­νεια­κή φυτι­κή ύλη, δεν βρί­σκο­νται πλέ­ον στις ίδιες συν­θή­κες ακραί­ας ξηρό­τη­τας που επι­κρα­τούν μέσα στο μεσημέρι.

Δεν πρό­κει­ται φυσι­κά να «μου­σκέ­ψει» μέσα σε λίγες ώρες ολό­κλη­ρο το δάσος. Ούτε μια τέτοια μετα­βο­λή μπο­ρεί να σβή­σει από μόνη της τις εστί­ες που καί­νε βαθύ­τε­ρα μέσα στην καύ­σι­μη ύλη.

Μπο­ρεί όμως να μειώ­σει την ευκο­λία με την οποία ανα­φλέ­γο­νται και μετα­φέ­ρουν τη φωτιά τα λεπτό­τε­ρα καύ­σι­μα. Και όταν ταυ­τό­χρο­να ο άνε­μος πέφτει, η φωτιά μπο­ρεί να χάσει ένα μέρος από τον μηχα­νι­σμό που τη βοη­θά να εξα­πλώ­νε­ται γρή­γο­ρα. Γι’ αυτό οι ώρες από τα μεσά­νυ­χτα μέχρι το ξημέ­ρω­μα απο­κτούν ιδιαί­τε­ρη σημασία.

Μπο­ρεί να είναι οι ώρες κατά τις οποί­ες η Τρα­πε­ζί­τσα θα «ανα­πνεύ­σει» λίγο.

Και μαζί της οι άνθρω­ποι που βρί­σκο­νται εκεί πάνω.

Αλλά το μεση­μέ­ρι κρύ­βει μια δεύ­τε­ρη μάχη

Όποιος όμως κοι­τά­ξει ολό­κλη­ρη την πρό­γνω­ση θα δει αμέ­σως για­τί δεν επι­τρέ­πε­ται κανέ­νας εφησυχασμός.

Μετά την ανα­το­λή του ήλιου η εικό­να αλλάζει.

Η θερ­μο­κρα­σία ανε­βαί­νει γρή­γο­ρα προς τους 28–31 βαθ­μούς και η σχε­τι­κή υγρα­σία υπο­χω­ρεί από τα επί­πε­δα πάνω από 90% σε πολύ χαμη­λό­τε­ρες τιμές κατά τις θερ­μές ώρες της ημέ­ρας. Οι τελευ­ταί­ες προ­βλέ­ψεις του meteo.gr δίνουν θερ­μο­κρα­σία γύρω στους 28–29°C το μεση­μέ­ρι και έως περί­που 30–31°C το από­γευ­μα, με την υγρα­σία να πέφτει σημαντικά.

Εκεί βρί­σκε­ται η παγί­δα της Τετάρ­της. Η νύχτα μπο­ρεί να βοη­θή­σει. Το μεση­μέ­ρι μπο­ρεί να ξανα­δώ­σει ανά­σα στη φωτιά και κάπου ανά­με­σα σε αυτά τα δύο βρί­σκε­ται το μεγά­λο μετε­ω­ρο­λο­γι­κό ερω­τη­μα­τι­κό της ημέ­ρας. Η βροχή.

Θα βρέ­ξει τελικά;

Αυτό είναι το ερώ­τη­μα που όλοι στην Κόνι­τσα θα ήθε­λαν να έχει μία απλή απάντηση.

Αλλά από­ψε η επι­στη­μο­νι­κά σωστή απά­ντη­ση είναι: υπάρ­χει πιθα­νό­τη­τα, αλλά ακό­μη δεν υπάρ­χει βεβαιό­τη­τα. Εδώ υπάρ­χει μία ιδιαί­τε­ρα ενδια­φέ­ρου­σα εξέ­λι­ξη των τελευ­ταί­ων ωρών. Σε μία από τις τρέ­χου­σες ανα­λυ­τι­κές προ­βο­λές του meteo.gr εμφα­νί­ζε­ται αρκε­τή συν­νε­φιά στις 15:00, βρο­χή στο διά­στη­μα προς τις 18:00 και ασθε­νής βρο­χή γύρω στις 21:00. Σε άλλη τρέ­χου­σα προ­βο­λή της πρό­γνω­σης για την ίδια περιο­χή, όμως, τα φαι­νό­με­να αυτά δεν εμφα­νί­ζο­νται με τον ίδιο τρόπο.

Αυτό δεν σημαί­νει ότι «οι μετε­ω­ρο­λό­γοι δεν ξέρουν». Σημαί­νει ακρι­βώς αυτό που γνω­ρί­ζουν πολύ καλά οι άνθρω­ποι που ασχο­λού­νται με την πρό­γνω­ση σε ορει­νές περιο­χές: ότι η θέση μιας απο­γευ­μα­τι­νής μπό­ρας μπο­ρεί μέχρι τις τελευ­ταί­ες ώρες να μετα­το­πι­στεί μερι­κά χιλιό­με­τρα και στην περί­πτω­ση της Τρα­πε­ζί­τσας, μερι­κά χιλιό­με­τρα είναι ολό­κλη­ρη η ιστορία.

Μπο­ρεί να βρέ­ξει στην Κόνι­τσα και μια ενερ­γή εστία σε δια­φο­ρε­τι­κή πλα­γιά να πάρει ελά­χι­στο νερό. Μπο­ρεί ένα νέφος που σχη­μα­τί­ζε­ται πάνω από το ανά­γλυ­φο να αφή­σει τη βρο­χή του ακρι­βώς εκεί όπου χρειά­ζε­ται ήμπο­ρεί η πολυ­πό­θη­τη βρο­χή να περά­σει δίπλα από το μέτωπο.

Γι’ αυτό από­ψε δεν γρά­φου­με ότι «έρχε­ται η βρο­χή που θα σβή­σει τη φωτιά». Θα ήταν εύκο­λος τίτλος. Θα ήταν όμως λάθος.

Η Τρα­πε­ζί­τσα φτιά­χνει τον δικό της καιρό

Υπάρ­χει και κάτι ακό­μη που πρέ­πει να κατα­νο­ή­σου­με. Άλλο η πρό­γνω­ση για την πόλη της Κόνι­τσας και άλλο αυτό που συμ­βαί­νει λίγα χιλιό­με­τρα μακρύ­τε­ρα, μέσα στις χαρά­δρες και στις από­το­μες πλα­γιές της Τρα­πε­ζί­τσας. Το βου­νό δημιουρ­γεί το δικό του μικροκλίμα.

Ο ήλιος θερ­μαί­νει δια­φο­ρε­τι­κά τις πλα­γιές ανά­λο­γα με τον προ­σα­να­το­λι­σμό τους. Ο αέρας ανε­βαί­νει στις θερ­μές πλα­γιές και κατε­βαί­νει στις ψυχρό­τε­ρες. Οι χαρά­δρες λει­τουρ­γούν πολ­λές φορές σαν φυσι­κά κανά­λια μέσα στα οποία επι­τα­χύ­νε­ται ή αλλά­ζει κατεύ­θυν­ση ο άνεμος.

Και πάνω από μια ενερ­γή πυρ­κα­γιά προ­στί­θε­ται ένας ακό­μη παρά­γο­ντας: η ίδια η θερ­μό­τη­τα της φωτιάς δημιουρ­γεί ισχυ­ρά ανο­δι­κά ρεύ­μα­τα. Γι’ αυτό ένας άνε­μος που στην Κόνι­τσα κατα­γρά­φε­ται ως ασθε­νής δεν σημαί­νει ότι κάθε σημείο του μετώ­που θα έχει ακρι­βώς την ίδια συμπε­ρι­φο­ρά. Στην ορει­νή πυρό­σβε­ση, το ανά­γλυ­φο δεν απο­τε­λεί απλώς το σκη­νι­κό. Είναι μέρος της φωτιάς.

Από­ψε, όμως, υπάρ­χει κάτι διαφορετικό

Όλες αυτές τις ημέ­ρες η Κόνι­τσα έμα­θε να κοι­τά­ζει τη νύχτα προς το βου­νό. Να ψάχνει μέσα στο σκο­τά­δι τις κόκ­κι­νες γραμ­μές. Να προ­σπα­θεί να κατα­λά­βει αν η φωτιά πλη­σιά­ζει, αν απο­μα­κρύ­νε­ται, αν κάποια εστία ξανα­ζω­ντά­νε­ψε. Από­ψε ίσως πρέ­πει να κοι­τά­ξει και κάτι άλλο. Την υγρα­σία που ανε­βαί­νει. Τον αέρα που χαμη­λώ­νει. Τη θερ­μο­κρα­σία που πέφτει και τα σύν­νε­φα που, εάν τελι­κά σχη­μα­τι­στούν στο σωστό σημείο, μπο­ρεί να φέρουν εκεί­νες τις στα­γό­νες που περι­μέ­νει ένα ολό­κλη­ρο βουνό.

Δεν ξέρου­με ακό­μη αν θα έρθουν. Ξέρου­με όμως ότι το μετε­ω­ρο­λο­γι­κό παρά­θυ­ρο υπάρχει.

Δεν χρεια­ζό­μα­στε ένα θαύ­μα. Χρεια­ζό­μα­στε ώρες.

Ίσως τελι­κά αυτό να είναι και το σημα­ντι­κό­τε­ρο. Μια μεγά­λη δασι­κή πυρ­κα­γιά που καί­ει για ημέ­ρες σε δύσβα­το ορει­νό ανά­γλυ­φο δεν περι­μέ­νει ένα μετε­ω­ρο­λο­γι­κό θαύ­μα. Οι άνθρω­ποι που την πολε­μούν χρειά­ζο­νται κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο.

Λίγες ώρες χωρίς δυνα­τό άνε­μο. Λίγες ώρες υψη­λό­τε­ρης υγρα­σί­ας. Λίγες ώρες χαμη­λό­τε­ρης θερ­μο­κρα­σί­ας. Ίσως λίγη βροχή.

Και κυρί­ως χρό­νο για να πλη­σιά­σουν τις εστί­ες, να απλώ­σουν τις μάνι­κες, να ανοί­ξουν δρό­μους μέσα στο δύσβα­το έδα­φος, να περιο­ρί­σουν ανα­ζω­πυ­ρώ­σεις και να πατή­σουν εκεί όπου προη­γου­μέ­νως η φωτιά δεν τους άφηνε.

Η φωτιά δεν σβή­νει από έναν πίνα­κα πρό­γνω­σης. Δεν σβή­νει από μια ισο­βα­ρή ούτε από ένα ποσο­στό υγρα­σί­ας. Σβή­νει από ανθρώ­πους. Αλλά κάποιες φορές ο ουρα­νός απο­φα­σί­ζει να τους δώσει λίγο περισ­σό­τε­ρο χρό­νο και από­ψε στην Κόνι­τσα αυτό ακρι­βώς περιμένουν.

Όχι ένα θαύ­μα. Μια ευκαι­ρία.

Η Τετάρ­τη 9 Σεπτεμ­βρί­ου θα δεί­ξει αν τελι­κά θα την έχουν.

 

Βρεί­τε μας και στην σελί­δα μας στο Facebook: Η Κόνι­τσα σήμε­ρα. Konitsa today