ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ: Ασπρογέρακας – Αννινάτα — Κορνέλο: Τα χωριά που πλήγωσε ο σεισμός του 1953 και περιμένουν ακόμη τον δρόμο της δικαίωσης.

γρά­φει ο  Μπά­μπης  Στέρτσος

Εβδο­μή­ντα και πλέ­ον χρό­νια μετά τους κατα­στρο­φι­κούς σει­σμούς του 1953, ο Ασπρο­γέ­ρα­κας, τα Αννι­νά­τα και το Κορ­νέ­λο της Κεφα­λο­νιάς εξα­κο­λου­θούν να κου­βα­λούν τα σημά­δια μιας ιστο­ρι­κής τρα­γω­δί­ας.  Χωριά γεμά­τα ζωή και ανθρώ­πους. Ο Ασπρο­γέ­ρα­κας ιδί­ως απο­τε­λού­σε διοι­κη­τι­κό και παρα­γω­γι­κό κέντρο της περιο­χής των Πρόν­νων. Σήμε­ρα  όμως παρα­μέ­νουν ερη­μω­μέ­να, ενώ η σύν­δε­σή τους με τον Πόρο και το υπό­λοι­πο οδι­κό δίκτυο εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί αίτη­μα δεκαετιών.

Η Επαρ­χια­κή Οδός Άγιος Γεώρ­γιος — Ασπρο­γέ­ρα­κας Ε15 και η Επαρ­χια­κή Οδός Αλειμ­μα­τάς — Ασπρο­γέ­ρα­κας – Αννι­νά­τα — Πόρος Ε12, αν και Επαρ­χια­κές χαρα­κτη­ρι­ζό­με­νες, παρα­μέ­νουν χωμα­τό­δρο­μοι, όπως ακρι­βώς ήταν πριν από τους σει­σμούς του ’53. Οι αρμό­διοι δεν έχουν αντα­πο­κρι­θεί στο αίτη­μα της ασφαλ­τό­στρω­σης για πάνω από 60 έτη.

Η περιο­χή  επί­σης έχει ανά­γκη μιας εναλ­λα­κτι­κής Επαρ­χια­κής Οδού, εκτός εκεί­νης  Σκά­λας –Πόρου — Αργο­στο­λί­ου, στην οποία κάθε τόσο γίνο­νται κατο­λι­σθή­σεις και κλεί­νουν τα «Στε­νά του Πόρου» εξ αιτί­ας των ισχυ­ρών βρο­χο­πτώ­σε­ων και λοι­πών και­ρι­κών και γεω­λο­γι­κών φαι­νο­μέ­νων, με απο­τέ­λε­σμα τον οδι­κό απο­κλει­σμό και την απο­μό­νω­ση του Πόρου και των γει­το­νι­κών χωριών από την Επαρ­χια­κή Οδό Αργο­στο­λί­ου, για μεγά­λο χρο­νι­κό διάστημα.

Εξάλ­λου για λόγους ασφα­λεί­ας είναι απα­ραί­τη­τη και ανα­γκαία ως διέ­ξο­δος από κάθε οδι­κό εγκλω­βι­σμό, η κατα­σκευή των παρα­πά­νω Επαρ­χια­κών Οδών Ε12 και Ε15, οι οποί­οι είναι η συντο­μό­τε­ρη και οικο­νο­μι­κό­τε­ρη δια­δρο­μή και θα απο­συμ­φο­ρή­σει το λιμά­νι του Πόρου από την κυκλοφορία.

Η χαμέ­νη πολι­τεία της Κορω­νής¹

Ο σημε­ρι­νός Ασπρο­γέ­ρα­κας ήταν γνω­στός παλαιό­τε­ρα ως «Κορω­νή». Χτι­σμέ­νος αμφι­θε­α­τρι­κά πάνω από τον κάμπο του Αρα­κλί­ου, απο­τε­λού­σε ένα εύπο­ρο και οργα­νω­μέ­νο χωριό με σχο­λείο, εκκλη­σί­ες, Ειρη­νο­δι­κείο, Συμ­βο­λαιο­γρα­φείο, Αστυ­νο­μι­κό Τμή­μα και σημα­ντι­κή αγρο­τι­κή παρα­γω­γή και εμπο­ρι­κός κόμ­βος. Οι κάτοι­κοί του καλ­λιερ­γού­σαν ελιές, αμπέ­λια, σιτη­ρά και κηπευ­τι­κά, δημιουρ­γώ­ντας μια αυτάρ­κη τοπι­κή οικονομία.

Οι σει­σμοί του Αυγού­στου του 1953 άλλα­ξαν για πάντα την πορεία του χωριού. Ολό­κλη­ρος ο οικι­σμός κατα­στρά­φη­κε εκ θεμε­λί­ων  και οι κάτοι­κοι ανα­γκα­στι­κά υπο­χρε­ώ­θη­καν να μετα­κι­νη­θούν προς τον νεο­α­να­πτυσ­σό­με­νο Πόρο, ο οποί­ος μέχρι τότε ήταν ουσια­στι­κά ακα­τοί­κη­τη περιο­χή. Η μετε­γκα­τά­στα­ση αυτή θεω­ρή­θη­κε από πολ­λούς κατοί­κους βίαιη και άδι­κη, καθώς εγκα­τέ­λει­ψαν τις πατρο­γο­νι­κές τους εστί­ες, τις περιου­σί­ες και τον παρα­δο­σια­κό τρό­πο ζωής τους.

Ένας τόπος που δεν ξεχάστηκε

Παρά την εγκα­τά­λει­ψη, ο Ασπρο­γέ­ρα­κας δεν έσβη­σε ποτέ από τη μνή­μη των ανθρώ­πων του. Οι μαρ­τυ­ρί­ες των παλαιών κατοί­κων περι­γρά­φουν ένα χωριό γεμά­το ζωή, πανη­γύ­ρια, εκκλη­σια­στι­κές γιορ­τές και κοι­νω­νι­κή συνο­χή. Σημα­ντι­κό ρόλο στην ιστο­ρία του τόπου έπαι­ξαν προ­σω­πι­κό­τη­τες όπως η θεα­τρι­κή συγ­γρα­φέ­ας Παυ­λί­να Πετρο­βά­του, η οποία κατα­γό­ταν από την περιο­χή και συνέ­βα­λε στην πολι­τι­στι­κή της προβολή.

Ακό­μη και σήμε­ρα σώζο­νται τα ερεί­πια παλιών ναών, οικο­γε­νεια­κά κοι­μη­τή­ρια και διά­σπαρ­τα στοι­χεία,  που μαρ­τυ­ρούν το ένδο­ξο παρελ­θόν ενός χωριού που υπήρ­ξε για δεκα­ε­τί­ες σημείο ανα­φο­ράς για τα ορει­νά χωριά των Πρόννων.

Ο δρό­μος που δεν έγι­νε ποτέ

Το μεγα­λύ­τε­ρο παρά­πο­νο των κατοί­κων αφο­ρά τον επαρ­χια­κό δρό­μο που συν­δέ­ει τον Πόρο με τον Ασπρο­γέ­ρα­κα, τα Αννι­νά­τα και τον Άγιο Γεώρ­γιο. Αμέ­σως μετά το πρώ­το σοκ των σει­σμών, άρχι­σαν οι δια­μαρ­τυ­ρί­ες των κατοί­κων για “αυτο­διά­θε­ση” και κατα­σκευή κατά προ­τε­ραιό­τη­τα του Επαρ­χια­κού δρό­μου Αγ. Γεώρ­γιος – Ασπρο­γέ­ρα­κας Ε15,  μόλις 3 χλμ. από το κύριο οδι­κό δίκτυο Αργο­στό­λι – Πόρος.  Στην συνέ­χεια έγι­ναν δια­βή­μα­τα επαγ­γελ­μα­τι­κών συλ­λό­γων  (κατα­στη­μά­των, ξενο­δο­χεί­ων, του­ρι­στι­κών επαγ­γελ­μά­των κλπ), που  έμει­ναν στα χαρ­τιά και στις “αιώ­νιες πολι­τι­κές υπο­σχέ­σεις”.   Από το 2000 και μετά προ­στέ­θη­καν και ενέρ­γειες της ιδιω­τι­κής πρω­το­βου­λί­ας των πρώ­ην κατοί­κων, κατα­τέ­θη­καν επα­νει­λημ­μέ­νες αιτή­σεις, δια­μαρ­τυ­ρί­ες και εκα­το­ντά­δες υπο­γρα­φές ζητώ­ντας την ασφαλ­τό­στρω­ση και ολο­κλή­ρω­ση της Επαρ­χια­κής Οδού Ε15 κατά προ­τε­ραιό­τη­τα.

Το 2018 κατα­γρά­φη­κε επί­ση­μα αίτη­μα κατοί­κων προς την Περι­φέ­ρεια Ιονί­ων Νήσων, στο οποίο τονι­ζό­ταν ότι παρά τις προ­πα­ρα­σκευα­στι­κές εργα­σί­ες που είχαν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί, το έργο παρέ­με­νε ημι­τε­λές και εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νο, ενώ η περιο­χή κιν­δύ­νευε από κατο­λι­σθή­σεις, πλημ­μύ­ρες και απο­κλει­σμό σε περι­πτώ­σεις έκτα­κτης ανάγκης.

Σύμ­φω­να με τα έγγρα­φα της Περι­φέ­ρειας Ιονί­ων Νήσων, εγκρί­θη­κε έργο συντή­ρη­σης της οδο­ποι­ί­ας στις Επαρ­χια­κές Οδούς 12 και 15, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 300.000 ευρώ, το οποίο περι­λάμ­βα­νε εργα­σί­ες βελ­τί­ω­σης του οδι­κού δικτύ­ου, απο­στραγ­γι­στι­κά έργα και τσι­με­ντο­στρώ­σεις σε τμή­μα­τα της δια­δρο­μής. Ωστό­σο οι κάτοι­κοι εξα­κο­λου­θούν να ζητούν την πλή­ρη ολο­κλή­ρω­ση της σύνδεσης.

Για­τί ο δρό­μος είναι κρίσιμος

Το αίτη­μα δεν αφο­ρά μόνο την ιστο­ρι­κή δικαί­ω­ση ενός εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νου χωριού. Η συγκε­κρι­μέ­νη δια­δρο­μή θα μπο­ρού­σε να απο­τε­λέ­σει εναλ­λα­κτι­κή σύν­δε­ση του Πόρου με το υπό­λοι­πο οδι­κό δίκτυο της Κεφα­λο­νιάς σε περι­πτώ­σεις κατο­λι­σθή­σε­ων στα «Στε­νά του Πόρου», φαι­νό­με­νο που έχει απα­σχο­λή­σει επα­νει­λημ­μέ­να την περιο­χή. Οι κάτοι­κοι επι­ση­μαί­νουν ότι ο δρό­μος θα λει­τουρ­γού­σε ως ασφα­λής έξο­δος δια­φυ­γής και παράλ­λη­λα θα συνέ­βαλ­λε στην του­ρι­στι­κή και οικο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη των ορει­νών οικισμών.

Μια ευκαι­ρία για αναγέννηση

Ο Ασπρο­γέ­ρα­κας, τα Αννι­νά­τα και το Κορ­νέ­λο δεν ζητούν απλώς έναν δρό­μο. Ζητούν να δια­τη­ρη­θεί η μνή­μη ενός τόπου που χάθη­κε μέσα στα συντρίμ­μια του 1953 και να δοθεί μια νέα προ­ο­πτι­κή στις επό­με­νες γενιές.

Η ολο­κλή­ρω­ση της οδι­κής σύν­δε­σης με τον Πόρο θα μπο­ρού­σε να απο­τε­λέ­σει το πρώ­το βήμα για την ανά­δει­ξη της ιστο­ρί­ας, της φυσι­κής ομορ­φιάς και της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς μιας περιο­χής που επί δεκα­ε­τί­ες παρα­μέ­νει στο περι­θώ­ριο των ανα­πτυ­ξια­κών σχε­δια­σμών.  Επί­σης η πλή­ρης εγκα­τά­λει­ψη των άλλο­τε εύφο­ρων γαιο­τε­μα­χί­ων και έγγειων περιου­σιών, δίνει την αίσθη­ση στους πρώ­ην κατοί­κους ότι υστε­ρούν και αδι­κού­νται, αφού δεν μπο­ρούν να μαζέ­ψουν ούτε “το λάδι της  χρο­νιάς” τους από το “χωρά­φι του παπ­πού” τους,  στις σημε­ρι­νές αντί­ξο­ες συν­θή­κες που αντιμετωπίζουν.

 

Για τους κατοί­κους και τους απο­γό­νους των παλαιών οικο­γε­νειών, η υπό­θε­ση δεν είναι μόνο τεχνι­κό έργο. Είναι ζήτη­μα ιστο­ρι­κής μνή­μης, ασφά­λειας και σεβα­σμού προς τις «χαμέ­νες πατρί­δες του 1953», οι οποί­ες εξα­κο­λου­θούν να ζητούν δικαίωση.

Σημεί­ω­ση:

Coronus = οι Κορω­νοί, παρε­φθαρ­μέ­να η ονο­μα­σία επι­κρά­τη­σε από τους ντό­πιους η Κορω­νή = ο Ασπρογέρακας.

Βρεί­τε μας και στη σελί­δα μας στο Facebook: Η Κεφα­λο­νιά σήμερα